Mutyzm wybiórczy
w codzienności

Magdalena Mordzak

Mutyzm wybiórczy
w codzienności

2019

Copyright © Magdalena Mordzak 2019
(mutyzm2019@gmail.com)

REDAKCJA I KOREKTA

Magdalena Rzadkowolska

RYSUNEK NA OKŁADCE

Agnieszka Paradecka

ISBN (wersja papierowa) 978-83-953720-0-1

ISBN (ebook) 978-83-953720-1-8

„ Książka ta skierowana jest do każdego człowieka, ponieważ ludzie mutystyczni na co dzień funkcjonują w społeczeństwie – można ich spotkać w trakcie pracy zawodowej i podczas spędzania czasu wolnego, a także w różnych sytuacjach społecznych.”

(ze Wstępu)

Wstęp

Mutyzm wybiórczy jest to zaburzenie lękowym. Najbardziej widoczną cechą charakterystyczną osób mutystycznych jest brak możliwości nawiązania kontaktu werbalnego w niektórych sytuacjach i jednocześnie swobodne mówienie w pozostałych sytuacjach[1].

W diagnozowaniu mutyzmu wybiórczego brane pod uwagę są kryteria z międzynarodowej klasyfikacji zaburzeń psychicznych[2]:

1. Język jest rozumiany w wyrażany w granicach podwójnego odchylenia standardowego.

2. Brak możliwości nawiązywania kontaktu werbalnego w konkretnych sytuacjach oraz możliwość stwierdzenia tej nieprawidłowości.

3. Objawy zaburzenia są zauważalne przez czas dłuższy niż cztery tygodnie.

4. Ograniczenia nie wynikają z braku znajomości języka mówionego, potrzebnego w danych sytuacjach społecznych.

5. Zauważalnych nieprawidłowości nie można wytłumaczyć poprzez inne zaburzenia związane z komunikacją, całościowym rozwojem lub psychotycznych.

Ludzie z mutyzmem wybiórczym posiadają ograniczenia, które utrudniają im codzienne funkcjonowanie. Wbrew pozorom osoby mutystyczne postrzegają mijające dni z innej perspektywy, niż część społeczeństwa, która nie posiada mutyzmu selektywnego. Różnica ta polega na lęku pojawiającym się w sytuacjach, w których inni ludzie go nie odczuwają.

W 2018 obroniłam pracę magisterską na temat przebiegu edukacji osób z mutyzmem wybiórczym. Wykonanie badań naukowych, koniecznych do napisania pracy dyplomowej, potwierdziło moje przypuszczenia o bardzo niskim poziomie wiedzy nie tylko kadry pedagogicznej, ale i społeczeństwa na temat mutyzmu selektywnego. Błędne rozumienie tego zaburzenia poważne konsekwencje dla jednostek mutystycznych – znaczące spowolnienie procesu pokonywania mutyzmu wybiórczego, a nawet uniemożliwienie całkowitego powrotu do normalnego funkcjonowania. Jako osoba z mutyzmem wybiórczym doświadczyłam braku wystarczającej wiedzy społeczeństwa w licznych sytuacjach związanych z procesem kształcenia oraz podczas nawiązywania relacji.

Moim celem jest podniesienie poziomu wiedzy wśród społeczeństwa na temat mutyzmu selektywnego. Pominęłam w książce kwestie teoretyczne, ponieważ są one dostępne w publikacjach. Przedstawiony problem opisuję z punktu widzenia osoby mutystycznej. Opisane sytuacje i zawarte wskazówki wzięłam z mojego życia, a także z rozmów z innymi ludźmi mutystycznymi. Wnioski dotyczące reakcji sformułowałam w oparciu o własne odczucia i przemyślenia. Podczas lektury tej książki należy pamiętać, że każda osoba z mutyzmem selektywnym posiada indywidualne cechy mutystyczne, które mogą przejawiać się poprzez odmienny rodzaj reakcji lub poprzez inny poziom intensywności zachowania. Pomimo tych szczegółów ogólny schemat zachowań jest podobny.

Książka ta skierowana jest do każdego człowieka, ponieważ ludzie mutystyczni na co dzień funkcjonują w społeczeństwie – można ich spotkać w trakcie pracy zawodowej i podczas spędzania czasu wolnego, a także w różnych sytuacjach społecznych.

Całość została podzielona na trzy rozdziały: Edukacja, Relacje i Wiara. Cześć Edukacja zawiera 18 punktów, które są znaczące podczas cyklu nauczania człowieka z mutyzmem wybiórczym. Zawiera liczne wskazówki dotyczące rozpoznania zaburzenia, które w większości znaleźć można także w opracowaniach innych autorów. Rozdział Relacje obejmuje opisy codziennego funkcjonowania – ujęte w 19 zagadnieniach. Zamieszczone w nim opisy w większości oparłam na własnych doświadczeniach i rozmowach z innymi ludźmi mutystycznymi. Ostatni fragment książki – część Wiara – przedstawia korzyści, jakie życiu osoby mutystycznej daje oparcie się na rzeczywistości nadprzyrodzonej.

I
Edukacja

Przebieg edukacji osób z mutyzmem selektywnym różni się od toku edukacji ludzi bez tego zaburzenia. Głównie przepełniony jest lękiem, który sprawia, że odczuwają one realną blokadę w narządach mowy[3]. Dzieje się tak nawet w momentach niezwiązanych bezpośrednio z nawiązywaniem kontaktu werbalnego. Oprócz braku możliwości mówienia ludzie mutystyczni posiadają wiele ograniczeń, które utrudniają im codzienne funkcjonowanie – widoczne są one także w toku nauki.

II
Relacje

Ograniczenia ludzi z mutyzmem wybiórczym powodują ich odmienne funkcjonowanie w życiu społecznym. Zrozumienie tej kwestii jest istotne zarówno gdy wchodzi się w relację z taką osobą, jak i w sytuacjach przypadkowego kontaktu. Rodzina, przyjaciele i znajomi mogą mieć wielki wpływ na życie człowieka mutystycznego, a także na osiąganie przez niego sukcesów na drodze dążące do wyjścia z nieprawidłowości. Pomimo swoich dysfunkcji osoby z mutyzmem selektywnym pragną uczestniczyć w życiu społecznym, mieć kontakt z innymi i budować z nimi różne relacje.

Pomimo wszystkich opisanych wcześniej ograniczeń, ludzie mutystyczni starają się dać z siebie jak najwięcej pokonując własne blokady.

III
Wiara

Mutyzm selektywny charakteryzuje się kierowaniem sobą na podstawie oceny innych ludzi. Często mutystyk nie robi tego, czego naprawdę pragnie, tylko wybiera taki kierunek działania, który zostanie dobrze oceniony przez otoczenie. Ciągłe życie w takim schemacie może prowadzić do wewnętrznego wyniszczenia. Pomocne jest nawiązane relacji z Bogiem, który jest większy od lęku mutystyka.

Spis treści

Wstęp

I Edukacja

1. Początek

2. Nauczyciel

3. Cechy

4. Zaufanie

5. Wiedza

6. Szacunek

7. Zaskoczenie

8. Komunikacja

9. Potrzeby

10. Emocje

11. Próby

12. Zaangażowanie

13. Ocena

14. Ograniczenia

15. Ucieczka

16. Akceptacja

17. Samoocena

18. Kontynuacja

II Relacje

1. Obecność

2. Poznanie

3. Pozwolenie

4. Styl

5. Wartość

6. Paraliż

7. Wyręczanie

8. Zachowanie

9. Decyzja

10. Etapy

11. Otwartość

12. Skrajności

13. Inicjatywa

14. Obcy

15. Więcej

16. Zranienie

17. Pomoc

18. Dyskwalifikacja

19. Zmiany

III Wiara

1. Odetchnienie

2. Prawda

3. Wspólnota

4. Śmiałość

Bibliografia

Inne pozycje

Netografia

Spis treści

Notes

[←1]

M. Andrzejewska, Czym jest mutyzm wybiórczy?, http://mutyzm.pl/Artykuły/Czym_jest_mutyzm_wybiórczy
(dostęp w dniu 22.04.2018)

[←2]

S. Prużyński, J. Wciórka, Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD-10. Opisy kliniczne i wskazówki diagnostyczne, Wydawnictwo „Versalius” Kraków, 2000

[←3]

J. Soja-Sularz, Mutyzm wybiórczy - niepełnosprawność, która tkwi w gardle, http://ppp2.eu/gfx/upload_dokumenty/2016-11-08_11-49-52_645009.pdf (dostęp w dniu 04.02.2019)