Tadeusz Oszubski

Młode

Korekta:

Małgorzata Stawicka

Okładka:

Tadeusz Oszubski

Copyright © by Tadeusz Oszubski 2020

Copyright © Fundacja Nasza tradycja - nasza przyszłość 2020

Wydanie II

Wydawnictwo Łuczniczka, Bydgoszcz 2020

Wszelkie prawa zastrzeżone

ISBN: 978-83-947264-7-8

Konwersja do epub i mobi A3M

Podobieństwo zdarzeń i postaci występujących w tej powieści do zajść, które rozgrywały się w rzeczywistości oraz do biorących w nich udział realnych osób, jest przypadkowe.

Rozdział 1

Często zaglądał na tę posesję. Tego dnia zjawił się wcześnie, o siódmej rano. Jak zwykle o tej porze w miejscu budzącym zainteresowanie Jóźwiaka panował już ruch. Dom był usytuowany w głębi podwórka, więc Dawid stanął tak, by go z budynku nie dostrzeżono. Z uwagą przyglądał się biegającej po podwórzu dziewczynce ubranej w odpowiednią na rześki poranek różową sukienkę z długimi rękawami. Ładna blondyneczka, pewnie trzyletnia. Nadawała się w sam raz dla Dawida Jóźwiaka.

Stał na chodniku kryjąc się za drewnianym płotem. Ulica była boczna, o tej porze ruch kołowy minimalny. Dawid zakładał więc, że nikt nie zwróci uwagi, iż kogoś podgląda. Przywarł do polerowanych desek parkanu przy bramie wyjazdowej. Stąd miał dobry widok na dziewczynkę. Wiedział, że ma na imię Weronika.

Dawid Jóźwiak liczył osiemnaście lat. Poruszał się z trudnością. Z powodu niepełnosprawności swoje plany realizował niespiesznie, ustalał precyzyjnie każde posunięcie. Przy tym starał się nie rzucać w oczy. Za dawnych, a przecież nieodległych czasów, sporo wydawał na ciuchy. Teraz jednak wolał przeciętną, dyskretną odzież i buty z supermarketu. Szczupły, średniego wzrostu, w burej kurtce i tandetnych dżinsach wyglądał, jak tysiące innych nastolatków z niezamożnych rodzin. Dla przypadkowego świadka jedyną charakterystyczną cechą wyróżniającą Dawida było to, że chłopak powłóczy lewą nogą.

Rozejrzał się kontrolnie wkoło. Nikogo. Wrócił do obserwowania posesji. Widoczny w głębi za podwórkiem dom jednorodzinny był sporych rozmiarów, dwupiętrowy, ale architektonicznie banalny, bo klockowaty i o szarej elewacji. Powstał jeszcze za Peerelu, kiedy tego rodzaju budynki o urodzie pudełka po butach wznosili zarówno najzaradniejsi robotnicy, jak i dobrze sytuowani dyrektorzy przedsiębiorstw czy prywatni przedsiębiorcy. Ci ostatni stawiali na przeciętną formę, by zamożnością nie kłuć w oczy władzy i sąsiadów. Co kto miał w środku, to już była jego sprawa.

Dawid mieszkał w tej dzielnicy pół roku, od kiedy wyprowadził się z rodzinnego domu, czyli zaniedbanego, małego mieszkania w zrujnowanej czynszówce. Uważał za awans przeprowadzkę na Jachcice, jedną ze starych dzielnic Bydgoszczy. Ten obszar do dziś zachował charakter przedmieścia, panował tu spokój. Nieliczne kamienice jeszcze z międzywojnia oraz liczne domy jednorodzinne miały podwórka i ogródki. Również posesja, przed którą teraz stał chłopak, była typowa dla tej dzielnicy.

Jóźwiak wsunął lewą dłoń, częściowo niewładną, do kieszeni lekkiej kurtki. Chora ręka wciąż dawała mu się we znaki. Czasem ból był tępy, doskwierający godzinami. Ale bywało, że uderzał nagle, paraliżował ruchy. Ataki występowały bez ostrzeżenia. Łykał wtedy garść tabletek. Tolerancja jego organizmu na działanie środków przeciwbólowych wzrosła przez minionych kilkanaście miesięcy. By nie cierpieć musiał zażywać dawki, jakie przeciętną osobę zwaliłyby z nóg.

Oderwał myśli od nękającego go bólu. Niestety, dziewczynka tylko przez chwilę była sama na podwórku. Dołączył do niej wysoki, masywnie zbudowany mężczyzna. Wąsaty, siwowłosy. Emeryt, ale w formie. Z takim Dawid nie chciał zadzierać, stawać oko w oko. Jóźwiak wiedział, że stary jest istotną przeszkodą, bo wciąż kręci się przy Weronice.

Chłopakowi zapadło w pamięć pierwsze spotkanie z tą dwójką. Było to pół roku wcześniej, w kwietniu, krótko po tym, jak Dawid zamieszkał na Jachcicach.

Tamtego dnia również zatrzymał się przy płocie i zajął taką pozycję, by go nie widziano od strony domu. Postąpił tak odruchowo. Jeszcze nie widział, że mieszka tam dziewczynka, która go zainteresuje.

Tamtego kwietniowego dnia uwagę chłopca najpierw przyciągnęła stojąca po lewej stronie podwórka wielka klatka. W środku niej leżał ogromny, czarno umaszczony pies. Właściwie suka. Była większa nawet od mastifa, którego Jóźwiak kiedyś widział, gdy przez przypadek trafił na wystawę kynologiczną.

Suka przyciskała pysk do drucianej siatki. Wpatrywała się w tekturowe pudło stojące na środku podwórka. Dawid podążył za spojrzeniem zwierzęcia. W kartonie popiskiwało kilkoro szczeniąt. Chłopak założył, że to młode suki w klatce.

Kątem oka zarejestrował ruch od strony budynku mieszkalnego. Na podwórze wyszedł wąsaty mężczyzna. Pchał wózek z dzieckiem. Był początek kwietnia. Dochodziło południe i słońce zaczęło mocniej grzać. W wózeczku siedziała dziewczynka. Wtedy oczywiście nie miała na sobie różowej sukienki tylko puchową czerwoną kurteczkę z kapturem obszytym białym, króliczym futrem. Dziecko wyglądało jak miniaturowy Święty Mikołaj, w Bydgoszczy zwany Gwiazdorem.

Dziewczynka zwróciła uwagę Dawida. Była w odpowiednim wieku i odpowiednio wyglądała. Mała blondyneczka o ładnej buzi. Dokładnie takiej szukał, ale w tamtej chwili nie mógł jej zabrać ze sobą. W następnych miesiącach też nie było sposobności, bo nad Weronką czuwał jej dziadek.

Wtedy, w kwietniu, był tam jeszcze jeden strażnik. Pies dodatkowo mieszający szyki Jóźwiakowi. Bo co prawda siedział w klatce, ale mógł szczekaniem zaalarmować domowników, gdyby chłopak zakradł się na posesję.

Dawid przyjrzał się zwierzęciu. Odsunęło się od siatki, zaległo na betonowej posadzce. Pysk oparło na łapach, wysunęło ozór. W tym czasie starszy mężczyzna postawił wózek tak, by promienie słońca grzały dziecko. Potem nalał wody do blaszanej miski, a tę wstawił do klatki. Suka uniosła łeb, spojrzała na człowieka, potem na naczynie. Wychłeptała trochę wody. Wciąż jednak była skoncentrowana na szczeniętach popiskujących w tekturowym pudle.

Jak Jóźwiak pamiętał, w tamtym czasie pąki już okryły drzewa i krzewy delikatną jak tiul warstwą barwy lodów pistacjowych. W ogrodzie za obserwowanym domem widać było intensywniejsze kolory. Na tle brunatnej ziemi pierwsze rośliny, jakieś chwasty i samosiejki tworzyły wśród seledynowych listków plamy maleńkich kwiatków, żółtych albo fioletowych. Inne rośliny też już otwierały pąki zapowiadając pojawienie się kolejnych barw.

Dawid odtwarzał szczegóły pierwszego spotkania z dziewczynką. I z jej dziadkiem i suką, którzy mu przeszkadzali zrealizować pragnienia. Co jeszcze wydarzyło się tamtego dnia?

We wspomnieniach Dawida stary mężczyzna podszedł do szeroko otwartego okna. Sięgnął w głąb i wyjął przenośne radio. Postawił je na zewnętrznej części parapetu. Włączył aparat, nastawił jakąś stację.

– Posłuchamy muzyczki – powiedział.

– Muzycki! – poparła ten pomysł dziewczynka.

W tle rozbrzmiał przebój lansowany tej wiosny przez wszystkie rozgłośnie. Stary troskliwie zajął się dzieckiem. Rozpiął mu czerwoną kurteczkę pod szyją, by się nie zgrzało. Następnie zapiął paski unieruchamiając Weronkę w wózku.

Dawid chłonął wszystkie szczegóły, by poznać zachowania mieszkańców tego domu. Dziewczynka przecież była idealna. Musiał ją zabrać.

Olbrzymia suka wstała z betonowej posadzki. Zaczęła chodzić wzdłuż ściany z drucianej siatki. Wciąż patrzyła tam, skąd dobiegał pisk szczeniąt.

Stary zaczął krzątać się po podwórku. Za sobą miał ścianę domu z drzwiami prowadzącymi na zaplecze posesji. Z lewej strony rozciągał się ogród. Z prawej tył garażu i przylegająca do zabudowań drewniana szopa na narzędzia, a obok niej klatka z psem. Przed sobą emeryt miał parkan, za którym krył się Dawid.

– Widzisz, Weronko? Słoneczko pięknie świeci – Wskazał palcem niebo.

– Świci. Tak! – potwierdziła dziewczynka, patrząc w kierunku wskazanym przez dziadka. Potem roześmiała się i pokręciła główką tak energicznie, że kilka jasnych, prawie białych kosmyków wysunęło się spod kapturka obszytego futrem. Wyciągnęła ręce w stronę opiekuna.

- Dziadzia Lek! Onka koka dziadzia Lek!

– Kochasz dziadzię Olka? – Mężczyzna rozpromienił się i przytulił wnuczkę, łaskocząc ją przy tym wąsami po buzi. – Dziadek też cię kocha. Mocno, mocno!

Oddalił się od wózka. Teraz stało się jasne, że unieruchomił w nim dziewczynkę, by nie przeszkadzała mu w tym, co zamierzał zrobić.

- Grzecznie słuchaj muzyczki - powiedział na odchodnym.

Przeszedł kilkanaście kroków. Pochylił się nad stojącą na podwórzu starą blaszaną wanną. Włożył do niej końcówkę węża ogrodowego. Nacisnął spust, woda uderzyła w ścianki. Z podwórka dobiegł Dawida najpierw łomot, potem syk. Wanna szybko się wypełniała.

Pies krążący wzdłuż ścian zadaszonej klatki nagle się zatrzymał. Przycisnął pysk do drucianej siatki. Obserwował działania człowieka.

– Dziadzia Lek! Dziadzia Lek! – wesoło zawołał maluch. W tle płynął z radia kolejny utwór.

– Jestem, jestem – odparł ze śmiechem mężczyzna i pomachał wnuczce ręką.

Wanna była już pełna. Stary wyłączył wodę, wziął leżący obok jutowy worek. Sprawdził, czy nie jest dziurawy.

Czarna suka znów ruszyła wzdłuż przegrody z drucianej plecionki. Teren ograniczały psu trzy drewniane ściany i metalowa siatka przybita do desek od strony podwórka. Zwierzę zaczęło nerwowo powarkiwać nie odrywając wzroku od starego.

– Dziadzia Lek! Dziadzia Lek! Onka koka dziadzia Lek! – pokrzykiwało rozbawione dziecko.

– Dziadek też cię kocha – zapewnił starszy mężczyzna. – Zaraz pójdziemy na spacerek. Kupimy czekoladkę i po cichutku ją zjemy. Mamusi nic nie powiemy.

– Nie powimy! Nie powimy! – zawtórowała Weronka.

Suka w klatce zatrzymała się. Warknęła głośniej niż dotąd.

– Pisek! Pisek! – Dziewczynka znów się zaśmiała.

– Tak, Weronko, piesek – potwierdził emeryt, dodając do słów czuły uśmiech.

Mężczyzna wrócił na środek podwórka, wziął pudło i zaniósł je w pobliże wanny. Wyjął z kartonu szczenięta. Małe były, jeszcze ślepe. Popiskiwały cichutko. Któryś zmoczył się na dłoń mężczyzny. Stary włożył zwierzątka do worka z juty.

Suka znów zawarczała. Potem przysiadła na betonowej posadzce. Uniosła głowę i zawyła.

– Pisek! Pisek boli? – spytała poważnym tonem Weronka.

– Nie! Piesek śpiewa – odparł emeryt, wkładając cegłę do worka ze szczeniakami.

– Pisek piwa! Pisek piwa! – dziewczynka się roześmiała.

Mężczyzna dołożył drugą cegłę. Potem przewiązał tkaninę kawałkiem drutu i wrzucił ładunek do wanny pełnej wody. Szczeniaki rozpaczliwie zapiszczały.

Suka skoczyła na siatkę. Zaczęła ujadać. Przerwała. Zawyła.

– Pisek piwa, pisek piwa – wołała dziewczynka. Chichotała tak, że aż zakołysał się wózek. W tle płynęła z radia popowa piosenka. Mimo to było słychać szczenięta walczące o życie.

Dawid Jóźwiak przez szpary w parkanie z zafascynowaniem przyglądał się tej scenie. Stary z beznamiętnym wyrazem twarzy przycisnął ręką worek do dna wanny, bo pod tkaniną zebrał się duży bąbel powietrza. Pakunek pod naciskiem mężczyzny zanurzył się. W wodzie jeszcze raz zabulgotało. Szczeniaki zamilkły.

Suka rzuciła się na siatkę. Na przemian to warczała, to wyła.

– Dziadzia Lek! Pisek boli? – pytało zdezorientowane dziecko.

– Nie, Weronko. Piesek się bawi – odkrzyknął mężczyzna. Potem spojrzał w stronę zwierzęcia i wrzasnął: – Cicho! Głupia suka! Było uciekać z podwórka? Było się łajdaczyć? Cicho, Kora!

– Cicho, pisek! Cicho! – do uciszania psa dołączyła dziewczynka.

Ogromna czarna suka przywarła do ziemi. Wyszczerzyła kły i rzuciła się na siatkę. Próbowała przegryźć drut z cynkowanej stali.

– Spokój, Kora! – emeryt znów krzyknął w stronę zwierzęcia. – Zły pies! Cicho! Zły pies!

Suka z determinacją gryzła siatkę. Pokrwawiła sobie pysk.

– Cicho, pisek! Cicho! – upominała zwierzę Weronka, wymachując rękami, by dodać wagi poleceniu.

Mężczyzna odczekał jeszcze chwilę, po czym wyciągnął worek z wody, a z worka cegły. Potem z workiem w jednej ręce i uprzednio przygotowanym szpadlem w drugiej, poszedł do ogrodu, fragmentu parceli okolonego niskim płotkiem. Tam obok kompostownika wykopał dół. Uwinął się z tym szybko. Widać, że mimo zaawansowanego wieku był w dobrej formie. Wysypał martwe szczenięta z worka do dziury. Truchła młodych wyglądały jak kłąb mokrego futra. Wrzucił na nie kilka łopat wapna, potem ziemię wybraną podczas kopania dołu. Zasypał dziurę, wyrównał grunt udeptując go.

- I po kłopocie – mruknął.

Dawid to spoglądał na mężczyznę, to na psa. Zachowanie obojga go poruszyło. Z fascynacją obserwował uśmiercanie szczeniąt. I to, jak na zgon młodych reagowała ich matka.

– Dziadzia Lek! Dziadzia Lek! – zawołała dziewczynka. Ton nie był już radosny, tylko marudny. Najwyraźniej unieruchomione w wózku dziecko zaczęło się nudzić.

– Jeszcze chwilka, Weronko! – odkrzyknął mężczyzna. – Zaraz pójdziemy na spacerek!

Otrzepał dłonie, na płocie zawiesił worek, by wysechł. Ze szpadlem w ręce podszedł do klatki. Pies zaczął ujadać, rzucał się na metalową siatkę. Emeryt uniósł narzędzie i uderzył nim w

drewniany obity papą dach. Rozległ się łomot, jak grom. Suka odruchowo przypadła do ziemi spoglądając w górę.

– Cicho, Kora! – krzyknął stary.

Zawarczała. Nie spuszczając mężczyzny z oka, wciąż z brzuchem przy betonowej posadzce, wycofała się tyłem w głąb pomieszczenia.

Emeryt schował szpadel do szopy obok klatki, po czym ruszył do wnuczki wiercącej się w wózku. Kaptur obszyty króliczym futerkiem zsunął się dziewczynce na oczy. Weronka zmagała się z nakryciem głowy, ale bez efektu.

– Dziadzia Lek – zakwiliła w proteście, bo kapturek skutecznie ograniczał widoczność.

– Już dobrze, Weronko, już dobrze – powiedział ciepło mężczyzna, poprawiając dziecku nakrycie głowy. – Pójdziemy na spacerek. W sklepie kupimy czekoladkę.

– Cekoladkę? – upewniła się, patrząc dziadkowi w oczy. – Onka lubi cekoladkę.

– Wszyscy lubią czekoladkę – roześmiał się emeryt. – Dziadek też lubi czekoladę, ale z tobą się podzieli. Dzisiaj będziemy się uczyli dzielić tym, co dobre.

Pchnął wózek w stronę domu. Zatrzymał się przy oknie. Wyłączył radio, przestawił je na wewnętrzny parapet. Potem krzyknął do wnętrza budynku, że jedzie z dzieckiem na spacer i spytał czy ma przy okazji coś kupić w sklepie spożywczym. Odpowiedział mu kobiecy głos, ale nie na tyle wyraźnie, by Dawid zrozumiał treść słów. Wąsaty mężczyzna wziął dziecko na ręce i wszedł do domu. Dziewczynka zniknęła z pola widzenia Jóźwiaka.

Chłopak zdał sobie wtedy sprawę, że nie tylko on odprowadzał wzrokiem dziecko. Także czarna suka. Jak nazywał ją stary? Kora! Suka nie odrywała oczu od oddalającego się emeryta i jego wnuczki. Osiemdziesiąt, albo i więcej, kilogramów mięśni, ścięgien i kości. Zwierzę cicho warczało. Dźwięk ten brzmiał jak groźba.

Jóźwiak pamiętał, że wtedy, przed sześcioma miesiącami, przebiegł go dreszcz. Jakby zetknął się z jakąś pierwotną, ale też diaboliczną siłą. Zaraz jednak odegnał od siebie emocje, których nie w pełni rozumiał. „Pies, to tylko pies”, pomyślał.

Teraz był początek września. Psa już nie było. Ale dziewczynka, Weronka, tak. Minęło prawie pół roku, a on nadal przychodził do tego domu, by zza parkanu podpatrywać życie mieszkańców. Chłopak zakładał, że kiedyś nadarzy się okazja i zostanie z dziewczynką sam na sam. Wtedy będzie jego!

Znowu poczuł ból w lewej ręce i nodze. Dłoń wcisnął głębiej w kieszeń kurtki. W tej pozycji mniej dokuczała.

Był ciepły wrzesień. Dziewczynka w różowej sukience biegała po podwórzu. Starszy mężczyzna, jak zwykle, znajdował się w pobliżu. Jóźwiak z ukrycia posłał mu wrogie spojrzenie.

Rozejrzał się po posesji. Przez minione miesiące niewiele się tu zmieniło. Po lewej ogród. Zadbany, jak zawsze. Teraz dokumentował obfitość przełomu lata i jesieni grządkami gęsto porośniętymi kwiatami, warzywami. Po prawej stronie, obok garażu i szopy z narzędziami, wciąż stała wielka klatka. Od dawna pusta. Nie ważne, co stało się z trzymaną tam suką. Ważne, że znikła. Zwierzę nie ostrzeże już domowników szczekaniem, jeśli Jóźwiak zakradnie się na posesję.

Od wiosny Dawid zaglądał w to miejsce co kilka tygodni. Na razie jednak nie miał sposobności zrealizować swego planu. Ale szło ku dobremu, bo psa nie było.

Osiemnastoletni Dawid Jóźwiak mieszkał w pobliżu, ale wychował się kawał drogi stąd, na Londynku, dzielnicy stanowiącej ubogi skrawek śródmieścia. Londynek od międzywojnia cieszył się złą sławą i zapominały o nim kolejne władze. Tam nie tylko zabudowa była inna, niż na Jachcicach. Ludzie też. W kwartale, gdzie chłopak się wychował, na końcu ulicy Pomorskiej, w budynkach z pruskiego muru, niegdysiejszych koszarach, gnieździli się pracownicy dorywczy, bezrobotni, alkoholicy i drobni kryminaliści rozmaitych specjalności. Podobnie było w sąsiednich zaniedbanych kamienicach oraz oficynach, gdzie okna wychodziły na podwórka niczym studnie cembrowane betonem. Po zmroku nie było rozsądnie zapuszczać się w ten rejon. Chyba że, jak młody Jóźwiak, było się miejscowym. Dlatego przeprowadzka na Jachcice, według oceny Dawida, stanowiła awans społeczny. Na dodatek prywatny dom, gdzie nastolatek zajmował pokój, nadawał się do działań, które należało utrzymać w sekrecie.

Wyrwał się z zamyślenia. Poruszył niespokojnie. Na obserwowanym podwórku sytuacja nagle zmieniła się na jego korzyść. Starszy mężczyzna wszedł do budynku. Dziewczynka w różowej sukience została sama. Na ulicy w pobliżu żadnego człowieka. Bardzo sprzyjające okoliczności. Dawid zaczął się zastanawiać, czy nie uchylić bramy, nie wejść na posesję. Jednak zbyt długo to rozważał. Emeryt wrócił. Pokazał się w drzwiach, zawołał wnuczkę. Mała zaśmiała się, pobiegła do mężczyzny. Ten wziął ją na ręce i oboje znikli w domu.

Jóźwiak uznał, że nic tu po nim. Postanowił wrócić do domu Zuzanny, do pokoju, który mu tam przydzielono. Odsuwając się od parkanu dostrzegł kątem oka jakiś ruch po drugiej stronie ulicy. Ze względu na urazy poruszał się ślamazarnie więc trwało chwilę zanim przesunął się tak, by objąć wzrokiem miejsce, które zwróciło jego uwagę. Nie było już tam niczego interesującego. A może i wcześniej nie było? Chłopakowi po prostu się zdawało, że widzi przemieszczający się szybko wielki, czarny kształt?

„Diabeł mnie wywęszył? Śledzi mnie?”, pomyślał trochę z lękiem, a trochę z podziwem. Ostatnio Dawid poświęcał tej istocie wiele uwagi dlatego mógł ulec złudzeniu. Ot, gra świateł i cieni. Uznał, że stanowczo zbyt wiele myśli o diable, z którym musi się zmierzyć.

Sięgnął do kieszeni, wyjął tani telefon komórkowy. Sprawdził na nim czas. Był czwartek, siódma piętnaście rano. Odwrócił się i powłócząc lewą nogą ruszył do domu, w którym miał swój pokój. Zakładał jednak, że to nie koniec sprawy z Weroniką. Może jeszcze dziś nadarzy się sposobność? Bo ta mała blondyneczka była idealna dla Jóźwiaka.