Rozdział 8

Uroczysko nad jeziorem

Droga na uroczysko wiodła przez las. Drzewa rosły gęsto, ich gałęzie splatały się ze sobą, rozłożyste korony przesłaniały niebo. Niektóre z drzew, powalone wiatrem lub starością, leżały na ziemi albo opierały się o stojące pnie, a gęste zarośla nie pozwalały niczego dostrzec w głębi puszczy. Wiatr szumiał gdzieś wysoko, pędząc po niebie chmury.

Stopniowo wjeżdżali w dzikie ostępy. Piaszczysta droga ginęła w zarastającej ją trawie, wyżłobione w gruncie koleiny stawały się płytsze, aż w końcu samochód przedzierał się przez bezdroża. Pomiędzy kępami drzew przebłyskiwały początkowo niewielkie, potem coraz większe bajora zgniłozielonej wody, znad których dolatywał charakterystyczny zapach butwiejącej roślinności.

– Bagna – powiedział dziadek. – Miejscowi chłopi nazywają je Diabelskimi Błotami. Opowiadają, że wystarczy trochę zejść z drogi, a człowiek momentalnie zaczyna tonąć. Dawniej bali się tu zapuszczać nawet w biały dzień, bo rusałki wabiły wędrowców na trzęsawiska.

– Jakie rusałki?

– Złe duchy bagien. Myliły drogi i ściągały ludzi na moczary.

Chłopiec wcisnął się w siedzenie samochodu i niepewnie rozglądał po okolicy.

– One dalej tu mieszkają? – spytał z lękiem.

– W ludzkiej wyobraźni istnieją do tej pory. Dawniej były tu odludne, niedostępne puszcze i bagna. Na pewno dużo ludzi w nich zaginęło: myśliwych, zbieraczy leśnego miodu, uciekinierów z wiosek. Z prostego powodu: ktoś zgubił drogę, zabłądził, utopił się w moczarach albo rozszarpały go dzikie zwierzęta. Ginął bez śladu, więc ludzie szukali wytłumaczenia w działaniu magicznych mocy.

– A skąd wiadomo, że tych mocy nie ma?

– Dopóki można znaleźć wyjaśnienie tajemnicy posługując się rozumem, należy to robić. Człowiek od początku swojego istnienia starał się wyjaśnić zjawiska otaczającego go świata, ale im mniejszą miał wiedzę, tym bardziej szalała jego fantazja i podsuwała mu najrozmaitsze wymysły.

– Ja bardzo staram się używać rozumu – odparł Kuba. – Ale on też mi czasem szaleje.

Samochód zatrzymał się na małej polance.

– Dalej musimy iść pieszo – rzekł dziadek wysiadając z wozu. Wyjął z bagażnika plecak, założył go na ramiona, do pasa przytroczył myśliwski nóż i maczetę.

***

Dziadek szedł pierwszy torując drogę, Kuba dwa kroki za nim. Z obydwu stron wąskiej ścieżki rosły gęsto splątane, kłujące chaszcze, sięgające mężczyźnie do ramion. Ten ścinał maczetą pokrzywy, które wdzierały się wprost na przecinkę.

Las szumiał niespokojnie. Skryte w listowiu ptaki pokrzykiwały ostrzegawczo, alarmując o wkroczeniu do puszczy intruzów. Chłopiec rozglądał się wokoło zaciekawiony, ale i trochę przestraszony. Wiele razy wyprawiał się z dziadkiem do lasu, i to na długie wyprawy, jednak nigdy dotąd nie dotarł do tak niesamowitego miejsca. A może tylko słowa dziadka sprawiły, że patrzył na otaczający go świat inaczej? Rozum mówił Kubie, że tak właśnie wyglądają puszczańskie ostępy, ale ten sam rozum zaczynał już trochę szaleć i podpowiadać, że zza gęstwy krzewów coś może się nagle wyłonić, coś kosmatego, ociekającego wodą, owiniętego wodorostami...

– Dziadku, zaczekaj na mnie – krzyknął przerażony i dobiegł do mężczyzny.

Niespodziewanie stanęli nad brzegiem jeziora. Jednak nie wyglądało ono jak tamto, nad które chodzili się kąpać. Kilka kroków przed sobą zobaczyli powierzchnię ciemnobrunatnej wody, z której wyrastały gęste, wysokie trzciny. Pomiędzy sitowiem a nimi rozciągał się pas czarnego mułu.

Szli teraz wzdłuż brzegu po podmokłym gruncie. Zapadali się aż po kostki w czarnej mazi, która wciągała w głąb ich stopy, wyjmowali je z trudem, z charakterystycznym plaśnięciem, uwalniając przy tym zgromadzone w błocie cuchnące gazy. Wokół panowała całkowita cisza. Kuba z całych sił starał się nadążyć, byle tylko nie zostać samemu w tyle.

– Dziadku, nie tak szybko – wyjęczał.

Dziadek spojrzał przez ramię, ale się nie zatrzymał. W końcu ścieżka odbiła od brzegu i wydostali się na wyżej położony teren. Ziemia była tu twarda, a drzewa rosły rzadziej. Wchodzili coraz wyżej, aż znaleźli się na niewielkim pagórku. Na jego szczycie rósł stary, rozłożysty dąb, którego pień był tak ogromny, że nawet wielki głaz leżący poniżej wydawał się mniejszy niż w rzeczywistości.

– Jaki wielki, ma chyba ze sto lat – wyszeptał Jakub, bo z wysiłku zaschło mu w gardle.

– Myślę, że dużo, dużo więcej – rzekł dziadek.

Podeszli bliżej i wtedy malec uświadomił sobie jego ogrom. Za szerokim pniem Kuba mógłby się bez trudu schować, nawet gdyby był kilka razy grubszy. Szczyt drzewa ginął gdzieś wysoko w górze, a konary sięgały daleko w bok, okrywając cieniem obrośniętą mchem skałę. Co znajdowało się na jej płaskim szczycie, chłopiec nie mógł dojrzeć mimo wspinania się na palce.

– Dęby uważano za święte drzewa, szczególnie takie rosnące w odosobnieniu, na pagórkach ponad jeziorami – wyjaśniał dziadek. – Wiek tego drzewa i jego położenie pozwalają sądzić, że jest to właśnie miejsce dawnego kultu. Obejrzyj dokładnie ten głaz, mój mały poszukiwaczu skarbów.

Podniósł Kubę i posadził go sobie na ramionach.

– I co widzisz? – spytał.

– Ma w środku dziurę – odparł chłopiec patrząc z wysoka na kamień.

– Zagłębienie o regularnych kształtach – uściślił dziadek stawiając wnuka z powrotem na ziemi. – Jakby wykutą w nim misę.

– A po co taka miska?

– To jest właśnie kamienny ołtarz, na którym składano ofiary.

Kuba cofnął się z lękiem.

– I to na nim zabijano jeńców?

– Może tak, a może nie. Archeologowie nie natrafili na żadne ślady, które mogłyby to potwierdzić, a bez naukowych dowodów możemy tylko przypuszczać. Albo fantazjować.

– Lepiej tak nie fantazjujmy. Już nie chcę tego słuchać. Jakub czuł się nieswojo.

– Dobrze, załóżmy zatem, że na tym kamieniu składano skóry upolowanych zwierząt, jedzenie, kwiaty.

– Bardzo dobre założenie – odetchnął malec.

– Rozejrzyj się wokoło.

Kuba odwrócił się i spojrzał w dół. Pomiędzy drzewami dostrzegł niewielkie jezioro. Taflę wody otaczał szeroki pas trzcin i krzewów. W miejscu, gdzie kończyły się bagienne zarośla, zaczynały rosnąć drzewa. Powierzchnia wody była nieruchoma i czarna.

– To dlatego to jezioro nazywa się Czartne! – odgadł.

– To jezioro starzeje się i umiera – odezwał się dziadek.

– Jezioro się starzeje?

– Cała przyroda wokół nas żyje. Gdy w jeziorze szybko gromadzą się martwe części roślin, powstaje muł, w wodzie zaczyna brakować tlenu, obumieranie staje się więc jeszcze szybsze i z czasem jezioro przekształca się w torfowisko. Zanika. Tak właśnie dzieje się z jeziorem Czartne.

Kuba patrzył na tajemnicze jezioro. Starzało się, a więc żyło. A skoro żyło...

Wiatr zaszumiał w gałęziach dębu... Nie, to dąb sam poruszył gałęziami, bo inne drzewa nawet nie drgnęły! Chłopiec poczuł dreszcz na plecach. Jezioro, wiekowe drzewo, olbrzymi kamień... i te słowa dziadka, że cała przyroda żyje... więc może to, co wydaje się nieruchome, jest tylko przyczajone i gdy nadejdzie odpowiedni czas, ożywa...

– Wracajmy już – poprosił.

Dziadek przyjrzał się uważnie chłopcu.

– Chodźmy – zakomenderował. – Przed nami jeszcze długa droga. Nie oddalaj się ode mnie.

Rozdział 9

Stary cmentarz

Wąską ścieżką zeszli ze szczytu. Wokół panowała niezmącona cisza, tylko suche gałązki trzaskały pod stopami.

– Gdzie jeszcze idziemy?

– Na stare cmentarzysko.

Jakub znów poczuł lęk. Właściwie cała wyprawa przestała mu się podobać i nie miał już ochoty na szukanie skarbów. O ile na początku czuł mały dreszczyk emocji, to teraz po plecach przebiegał mu całkiem duży dreszcz, i to wcale nie z powodu zimna.

– A musimy tam iść?

– Musisz nauczyć się panowania nad strachem, bo inaczej zatrzymasz się o krok od rozwikłania tajemnicy.

Maszerowali w milczeniu. Kuba nie pytał o już nic więcej, starał się jedynie dotrzymać kroku mężczyźnie. Pocieszał się myślą, że dziadek jest duży i silny, i niczego się nie boi. Mimo to czujnie nasłuchiwał i rozglądał się dokoła – tak na wszelki wypadek. Nagle uderzył nosem w plecy dziadka, który właśnie się zatrzymał.

– Jesteśmy na miejscu.

Malec podniósł głowę i spojrzał przed siebie. Kilkanaście kroków przed nimi wznosił się rozległy, ale niezbyt wysoki kopiec zarośnięty krzakami. Nieco dalej były jeszcze dwa podobne wzniesienia, równie zarośnięte i właściwie zanadto nie wyróżniające się z leśnego otoczenia. Podeszli bliżej i wtedy Kuba zwrócił uwagę na porozrzucane tu i ówdzie kamienie – większe i mniejsze, zapadnięte w ziemi, pokryte mchem i bluszczem.

– Doskonale! Umiesz dostrzegać ślady – pochwalił dziadek. – Teraz trzeba te ślady odczytać.

Widząc zdziwione spojrzenie wnuka kontynuował:

– Spójrz tutaj – wskazał palcem. – Kamienie nie leżą bezładnie, są ułożone w kręgu. Te tutaj są dobrze widoczne, jednak w innych miejscach trudno dostrzec regularne formy, bo niektóre skałki prawie całkiem zakryła ziemia.

Kuba słuchał zafascynowany. Dopiero pod wpływem wyjaśnień dziadka zaczął dostrzegać to, co znajdowało się o krok od niego. Wszędzie pełno było głazów poukładanych w okręgi, w stosy albo leżących samotnie. Ukryte w zaroślach, pokryte mchem, bluszczem i porostami kryły się przed ludzkim okiem. Przeszli w stronę następnego pagórka i tam zobaczyli podobne konstrukcje.

– Te pagórki nie są tworem przyrody, są dziełem człowieka – tłumaczył starszy pan. – Tak właśnie wyglądają kurhany – jesteśmy na starym cmentarzysku.

– I tam w środku są kościotrupy? – wyrwało się Kubie.

– Nie. W dawnych czasach zmarłych palono na stosach pogrzebowych, prochy zasypywano ziemią, miejsca pochówku oznaczano kamieniami.

– Więc tu nie ma kościotrupów? – upewniał się malec znów czując mrowienie po plecach.

– Nie, tylko prochy. Ale tak czy inaczej to jest cmentarz, miejsce szczególne. Te kamienie, które otaczają kurhany, mają też znaczenie magiczne – oddzielają świat umarłych od świata żywych. Wyznaczają granice. Miejsca pochówku otaczano szczególnym szacunkiem, nie wolno było na nie wkraczać, chyba że w celu oddania hołdu zmarłym, złożenia im ofiary. Wierzono, że ta granica jest nieprzekraczalna także dla duchów. Cmentarzyska sytuowano w miejscach oddalonych od ludzkich osad właśnie po to, by duchy miały spokój. Wierzono, że dzięki temu zmarli nie będą powracać na ziemię jako upiory. Każda osoba, która w jakikolwiek sposób bezcześciła cmentarzysko, narażała się nie tylko na zemstę z zaświatów, ale również na całkiem realną i surową karę ze strony ludzi.

Słowa dziadka pobudziły wyobraźnię malca. Widział brodatych wojowników z włóczniami i tarczami, ubranych w skóry dzikich zwierząt, podobnych do tych z filmu, jaki oglądał w telewizji. Zgrupowani w mroku, oświetleni blaskiem płonącego ogniska oddawali hołd groźnym bogom, jacy czaili się pod ziemią. Bogowie wyglądali jak potwory – czarni, ziejący ogniem, miotający błyskawice, poowijani bandażami jak mumie, niektórzy z trupimi czaszkami zamiast głowy albo w ogóle bez głów. Te straszne widziadła same pchały mu się przed oczy, chociaż ze wszystkich sił starał się je odegnać. Tylko one nie chciały zniknąć! Jeszcze chwila, a ziemia na grobach zacznie się poruszać i wyłonią się z nich upiorne zjawy!

– Boję się! – chłopiec zamknął oczy i wtulił twarz w wielki brzuch dziadka.

– Nie ma czego, Jakubie. To, o czym ci opowiadam i to, co widzisz przed sobą, to jest właśnie historia tej ziemi i ludzi, którzy dawno temu na niej mieszkali. Ich wyobraźnia była podobna do twojej – też bali się rzeczy, których nie potrafili zrozumieć. Pamiętaj, że prastare wierzenia żyły bardzo długo, w ludzkiej pamięci żyją do tej pory. Nawet dziś dorośli czują lęk przed duchami, chociaż nie chcą się do tego przyznać.

Kuba otworzył oczy i rozejrzał się wokół siebie. Dziadek miał rację – znajdowali się w prawdziwym lesie, w którym rosły prawdziwe drzewa, a pomiędzy nimi leżały prawdziwe kawałki skał... To tylko jego rozum znów zaczął szaleć i pokazywać zmory, które naprawdę nie istniały.

– Obejrzyjmy trzeci kurhan – zaproponował starszy pan.

Poszli w stronę pagórka.

– Kamienne figury są doskonale widoczne, bo właśnie tutaj archeologowie prowadzili największe wykopaliska.

– I trafili na skarby?

– Tak, groty strzał i włóczni, trochę skorup, które kiedyś były naczyniami.

– Ale wspominałeś, że nagle przerwali badania, dlaczego?

– Nie wiem dokładnie – mruknął.

Kubie wydało się to podejrzane, bo dziadek wiedział wszystko i zawsze mówił dużo i chętnie.

– O, spójrz – mężczyzna zmienił temat. – Ktoś tu był przed nami – wskazał palcem na leżące wewnątrz kamiennego kręgu plastikowe butelki.

– Nie wolno śmiecić w lesie! – wykrzyknął Kuba.

– Oczywiście, że nie, w dodatku w takim miejscu.

Dziadek wyjął z plecaka foliową torbę i pakował do niej śmieci.

– O, tam też są – pokazał Kuba.

– Pozbieraj je.

– Robi się.

Jakub podszedł do szarego głazu, pod którym znajdowało się małe zagłębienie. Właśnie tam wrzucone były puszki po konserwach. Pochylił się i zaczął je zbierać, gdy nagle pomiędzy zielonym bluszczem dostrzegł coś kolorowego. Sięgnął ręką i wyjął owalny kamyk. Miał gładkie brzegi, jakby otoczone przez wodę, i gdy spojrzał na niego pod światło, dostrzegł czerwono-złoty blask wydobywający się ze środka.

– Sprzątnąłeś wszystko?

– Aha – odkrzyknął. Schował kamyk do kieszeni, puszki wrzucił do worka i podszedł do dziadka.

– Wracamy – rozkazał starszy pan i zarzucił plecak na ramiona.

Szli tą samą drogą, którą przyszli, Jakub raźno kroczył za dziadkiem. Wszystkie strachy pochowały się gdzieś głęboko i teraz wracał zadowolony z wyprawy myśląc tylko o swoim burczącym brzuchu. Właściwie był to najwyższy czas na powrót, bo pogoda zaczęła się szybko zmieniać – niebo zaciągało się ciemnymi chmurami, a porywisty wiatr gwałtownie targał gałęziami drzew.

– Mój nos odkrywcy mówi mi, że będzie padać – powiedział wznosząc głowę ku niebu. Ujrzał olbrzymią czarną chmurę wiszącą nisko tuż nad nimi. Miała kształt trupiej czaszki.

Rozdział 11

Opuszczona willa

Ranek następnego dnia był pochmurny. Kuba jeszcze leżał w łóżku, gdy usłyszał głos mamy Pawła.

– ...no i stąd moja prośba – czy mogłabym go u państwa zostawić?

– Oczywiście, proszę się o nic nie martwić – to był głos babci.

Zerwał się i wyjrzał przez okno. Zobaczył odjeżdżający samochód pani Edyty i babcię Basię trzymającą Pawła za rękę.

– Co się stało? – zawołał.

– Pani Edytka musiała pojechać do miasta i zostawiła u nas Pawełka. Wstawaj, zrobię wam śniadanie.

Chłopcy siedzieli na werandzie jedząc grzanki z dżemem i pijąc kakao, gdy podszedł do nich dziadek Leon.

– Dzień dobry. Pawełek już u nas? – spytał.

– Jego mama musiała pojechać do miasta – wyjaśnił Kuba.

– Mhm – mruknął dziadek. – A gdzie Wika?

– U czoczy Enatky – wymamrotał z pełną buzią Paweł.

– Mhm – znów mruknął dziadek. – A ciebie mama przywiozła do nas?

– No – Paweł przełknął kęs. –  Jakby nie pojechała, to bym siedział na strychu.

– Dlaczego na strychu?

– Za przezywanie Wiki. Jak jej dokuczam, to mama każe mi potem siedzieć na strychu.

– Po ciemku?

– Aha.

– I nie boisz się?

– Boję.

Dziadek popatrzył uważnie na Pawła, potem na Kubę.

– Mhm – mruknął po raz trzeci. – To może i lepiej, że musiała pojechać – dodał i poszedł w stronę szopy.

– Możemy pojeździć na rowerach? – zawołał Kuba w stronę kuchni.

– Zjedzone? – odpowiedziała pytaniem babcia.

– Prawie – odkrzyknęli chórem.

– Jak skończycie całkiem, to możecie iść. I nie za daleko. I meldujcie się co jakiś czas.

– Jasne. Nie dalej jak do asfaltu.

Wepchnęli do buzi ostatnie kęsy i zbiegli z werandy. Rowerami mogli jeździć po leśnych dróżkach wokół działek, ale nie dalej jak do asfaltowej drogi, bo „tam mógł się trafić jakiś wariat w samochodzie, który jechał tak, jakby tu nie mieszkały dzieci” (tak wyjaśniał Kuba). Ścigali się więc na piaszczystej ścieżce, aż dojechali do miejsca, gdzie za starym płotem z drucianej siatki stał dom bardzo różniący się od pozostałych. Była to drewniana, piętrowa willa z niewielkim tarasem na piętrze i przeszkloną werandą. Dach zapadł się w dwóch miejscach, drzwi balkonowe stały otwarte, a okna na parterze miały kilka wybitych szyb. Drzwi wejściowe – dwuskrzydłowe, z łuszczącą się niebieską farbą i wielką mosiężną klamką – były niedomknięte. Nad nimi coś było napisane, ale Kuba jeszcze nie umiał czytać, więc nie  wiedział co.

Ten dom od dawna fascynował Kubę, jednak dziadek zabronił mu się do niego zbliżać. Na wszystkie pytania odpowiadał tak samo: „Nie wiem, kto tam mieszka, nigdy nikogo w nim nie widziałem. Może właściciel umarł”.

To jeszcze bardziej rozpalało ciekawość Kuby. Tak jakoś niechcący sprawdził w zeszłym roku, że furtka nie jest zamknięta, a w przerdzewiałym płocie odkrył dwie duże dziury, w sam raz takie, żeby się przecisnąć. Jednak nie odważył się wejść na działkę.

Gdy zatem dojechali do tajemniczego domu, Kuba zatrzymał się i powiedział do Pawła:

– W tym domu nikt nie mieszka, bo właściciel chyba umarł. Ale furtka jest otwarta.

– To wejdziemy? – zaproponował Paweł.

– Dobra.

Rzucili rowery i weszli. Działkę porastała wysoka trawa oraz mnóstwo różnego rodzaju zielska i krzaków, czasem tak wysokich, że mogli się w nich schować. Teren idealnie nadawał się do zabawy w Indian albo w chowanego i na pewno można by tam coś znaleźć. Podeszli bliżej domu i poprzez brudne szyby zajrzeli do środka. Zobaczyli stare meble i sprzęty porozrzucane w nieładzie. Zewsząd zwieszały się wielkie pajęczyny, a spoza wybitych szyb czuli zapach stęchlizny.

– Chodźmy, nic tu nie ma – pisnął Pawełek.

Wrócili do furtki. Kuba obejrzał się chcąc jeszcze spojrzeć w okna na piętrze. I wtedy zobaczył stojącą za szybą starą kobietę o siwych włosach i bardzo białej twarzy. Krzyknął, odskoczył w tył i wpadł na Pawła, ale tak niefortunnie, że obaj się przewrócili. Kuba uderzył kolanem o wystający kamień, znów krzyknął (tym razem z bólu), wstał i pędem wybiegł na drogę.

– Po co biegniesz? – spytał Paweł, który niczego nie zauważył.

– Tam był duch! – Jakub wskoczył na rower i popedałował z całych sił.

Paweł, zapominając o rowerze, pobiegł za nim.

Kuba zatrzymał się dopiero przy ranczu.

– Co się stało? – spytała babcia, która przycinała krzewy bukszpanu. Gdy tylko spojrzała na wnuka, natychmiast do niego podbiegła. – Co się stało? – powtórzyła.

Jakub był dzieckiem o dużych oczach, jednak w tej chwili te duże oczy były dwa razy większe niż zwykle, a z rozbitego kolana krew spływała aż na łydkę.

– Widziałem ducha – wyjąkał blady i roztrzęsiony.

– Jakiego ducha? Gdzie Pawełek?

– W starym domu.

– Pawełek jest w starym domu?

– Niee, duch!

– Usiądź na werandzie, opatrzę ci kolano. Ale gdzie jest  Pawełek?

– Nie wiem.

Babcia wyszła na drogę i zobaczyła biegnącego chłopca.

– Gdzie masz rower? – spytała.

– Został przy płocie, tam – pokazał, skąd przybiegł.

– Co się właściwie stało?

– Nie wiem, Kuba krzyknął, że zobaczył ducha, to pobiegłem.

– Chodźmy po rower, jeszcze go ktoś zabierze.

Gdy wrócili, Kuba, wciąż blady, siedział w fotelu na tarasie. Babcia przyniosła z kuchni apteczkę i zabrała się do robienia opatrunku.

– No to teraz proszę mi wszystko wyjaśnić – zakomenderowała.

– Babciu, ostrożnie – jęknął chłopiec przejęty już tylko własną raną – Aaaa!

– No już, już, to tylko rivanol, nie szczypie ani nie piecze, tyle że jest chłodny. Ranę trzeba zdezynfekować, bo jest brudna. Chyba nie masz ochoty na zakażenie i jeżdżenie do szpitala? I tak dobrze, że nie trzeba zakładać szwów.

– Jakich szwów? – Jakub zapominał o poprzednim strachu, bo ten aktualny robił się coraz większy.

– Chirurgicznych. Gdy rana jest duża, trzeba złączyć jej brzegi, bo inaczej się nie zagoi, więc chirurg bierze igłę ze specjalną nicią i zszywa ranę jak rozdartą koszulę.

Oczy Kuby znowu zaczęły się robić wielkie.

– To nieprawda – stęknął czując, że się zaraz rozpłacze.

– Prawda i nieprawda – wtrącił dziadek, który wyszedł zza węgła werandy, skąd musiał słyszeć całą rozmowę. – Na rany zakłada się szwy, bo to najlepszy sposób na to, by się zrosły, ale robi się to w znieczuleniu.

– I wtedy nie boli?

– No z tym bywa różnie. Czasem boli.

Malec osunął się w fotelu.

– U ciebie na pewno szwy nie będą potrzebne – wyjaśnił szybko. – No to może w końcu wyjaśnicie, co się stało?

Kuba zaczął opowiadać. Paweł przysłuchiwał się obojętnie, zupełnie jakby w tej historii nie uczestniczył.

– Czyli wszedłeś na cudzą działkę bez pozwolenia? – przerwał surowo dziadek Leon.

– Furtka była otwarta. Sam mówiłeś, że tam nikt nie mieszka.

– Mówiłem, że chyba jest opuszczona, to prawda, i mówiłem, że nie wolno wchodzić na czyjś teren bez zgody właściciela, tak samo jak nie wolno brać cudzych rzeczy bez pozwolenia, prawda?

– Prawda.

– Więc złamałeś zasadę, której łamać nie wolno?

– Ja chciałem tylko zobaczyć...

Głuchy burzowy pomruk przerwał jego słowa.

– Od rana zbiera się na burzę – zdążyła stęknąć babcia, gdy drugi, potem trzeci, jeszcze głośniejszy grzmot przetoczył się głucho nad lasem.

– Strasznie mnie dziś bolą kości, muszę chyba łyknąć kieliszeczek mojego lekarstwa – dodała, gdy już ucichło i weszła do domu.

– Wrócimy do tej rozmowy, Jakubie. Teraz wejdźcie do środka, bo pewnie zaraz zacznie padać – polecił dziadek i przesunął stół i krzesła bliżej ściany domu.

Rozdział 12

Burza

Kuba ostrożnie zszedł z fotela i opierając się na ramieniu Pawła pokuśtykał do środka. Wiadomo przecież, że ranny musi być podtrzymywany przez kogoś zdrowego. Doszedł do kanapy w salonie, usiadł na niej i położył zranioną nogę na podnóżku. Miał bardzo poważną minę i najwyraźniej oczekiwał zainteresowania swoją osobą. Paweł w tym czasie dłubał w nosie i patrząc na swoje odbicie w witrynie biblioteki robił, jak to miał w zwyczaju, głupie miny.

– Czy ty, młodzieńcze, nie przesadzasz? – zażartował dziadek. – Przecież to tylko lekkie stłuczenie i niewielka rana.

Niebo za oknami szybko ciemniało. Ponownie dały się słyszeć groźne pomruki burzy. Kuba wiercił się niespokojnie.

– Dziadku, ale ten duch nie przyjdzie do nas, prawda?

– Nie, duchy nie opuszczają miejsc, z którymi były związane za życia.

– Ja nie widziałem żadnego ducha. Szkoda – wtrącił Paweł.

– Bo niczego nie było, Kubie coś się przywidziało.

– To tak naprawdę duchy istnieją czy nie? – upewniał się Kuba.

– Myślę, że istnieją tylko w naszej wyobraźni. No i w horrorach.

– Ja nie oglądam horrorów, bo się po nich boję. Tata je uwielbia. Dziadku, a czy jest jakiś sprej na duchy? No wiesz, taki jak do odstraszania komarów?

– Nie! – roześmiał się dziadek. – Przypuszczam, że jesteś pierwszą osobą, która  wpadła na taki pomysł.

– To znaczy, że ja to wynalazłem? – ożywił się Kuba

– Możemy chyba obejrzeć sobie jakiś western – przerwał dyskusję dziadek. – Przynajmniej do czasu, gdy burza jest jeszcze daleko...

– Wiem, wiem – wymądrzał się Jakub. – W czasie burzy należy wyłączyć telewizor, bo jak uderzy piorun, to może być zwarcie. Lubisz westerny, Paweł?

– Nie wiem.

– To takie filmy o Indianach i kotbojach, jak się strzelają...

– Kowbojach – sprostował dziadek.

Paweł wzruszył ramionami.

– Mama nie pozwala mi oglądać telewizji – powiedział.

– Bardzo słusznie, dzieci nie powinny spędzać zbyt dużo czasu przed telewizorem ani przed komputerem – przytaknął dziadek.

– A tata ci pozwala? – dopytywał Kuba.

– Tata rzadko jest w domu.

– Ale jak jest, to możesz?

– Tata nic nie znaczy. Mama mówi, że jest głupi.

Zapadła cisza. Dziadek włożył płytę do odtwarzacza, wziął pilota i usiadł na kanapie.

– Witam panów na Dzikim Zachodzie – i nacisnął przycisk „play”.

Gdy w telewizorze pojawiły się pierwsze kadry, Kuba natychmiast rozpoznał film.

– „Rzeka bez powrotu”! Już to widziałem, jest w nim ta laska, co ci się podoba – Melin Moroł.

– Marilyn Monroe – poprawił dziadek.

– Fajna, tylko trochę stara.

– Może dla ciebie stara, dla mnie jest super.

– Dziadku, ile razy oglądałeś ten film?

– Nie pamiętam, z kilkadziesiąt.

– Nieźle, co? – Kuba zwrócił się do Pawła.

– Cisza! Bo włączę „Wiadomości” i każę je wam oglądać.

Chłopcy natychmiast umilkli i skupili się na filmie. Paweł wpatrywał się w ekran jak zahipnotyzowany.

– Podoba ci się? – spytał dziadek.

Chłopiec kiwnął głową nie odrywając oczu od ekranu.

Ściemniało się coraz bardziej. W pokoju panował prawie całkowity mrok rozjaśniany tylko migotliwym blaskiem telewizora.

– Oczy sobie po-..., popsujecie, włą-..., włączę wa-..., wam światło – babcia weszła do salonu i czkając zapaliła boczną lampę. W ręku trzymała kryształowy kieliszek wypełniony mętnozielonym lekarstwem.

Potężny grzmot i późniejsza o sekundę błyskawica wstrząsnęły światem. Po chwili znów huknęło i zaczęły spadać pierwsze wielkie krople deszczu. Kolejny huk, błysk i niebo zamieniło się w wodospad, z którego lała się woda.

– Przerywamy seans – dziadek pstryknął pilotem. – Wyłączę zasilanie – dodał i wyszedł do przedpokoju.

Gdy zgasła lampa, zrobiło się ciemno jak w nocy. Deszcz wściekle walił w dach i zalewał okna. Pioruny biły raz za razem, błyskawice rozjarzały mrok elektrycznym światłem, a wicher szarpał drzewami jakby to były wątłe trzciny. Przerażone dzieci skuliły się na kanapie przy babci. Kuba sięgnął po leżący obok koc i przykrył się nim po szyję. Nagle jednoczesny huk i błysk targnęły lasem. Chłopcy aż podskoczyli.

– Piorun musiał trafić w transformator. Pewnie resztę dnia spędzimy bez prądu – wyjaśnił dziadek wchodząc do pokoju z lampą naftową ręku. Postawił ją na stoliku obok kanapy. Podszedł do zalewanych deszczem drzwi balkonowych i z niepokojem obserwował to, co działo się na zewnątrz.

– Trans-..., formator... – czknęła babcia – bardziej mi się wy-..., wydaje, że to u-..., umarli chcą wstać z grobów.

– Babciu, nie mów tego – jęknął Kuba.

Naftowy płomyk rozjaśniał tylko przestrzeń wokół sofy, resztę pokoju skrywał cień. Po każdej oślepiającej błyskawicy ciemność zaczynała falować, zupełnie jakby była cienką kurtyną, którą ktoś niewidzialny poruszał.

Kuba naciągnął koc aż po oczy i spoglądał z lękiem raz w lewo, raz w prawo. Pawełek z całych sił przycisnął się do oparcia kanapy i zamknął oczy.

– Jeśli obudziłeś dziś upiory... – mruczała babcia, kiwając się w przód i w tył. – To nie jest zwy-..., zwykła burza... wieczorem postawię ka-..., kabałę i zapytam ducha mojej pra-..., prababki...

Kuba spojrzał w ciemne okno i... krzyk przerażenia zamarł mu w gardle – za szybą zobaczył białą twarz tej samej starej kobiety o siwych włosach, którą widział rano w opuszczonej willi. Nagły zygzak błyskawicy oślepił wszystkich, a od uderzenia pioruna aż zadrżały ściany domu.

– Dziadku! – zawołał rozpaczliwie i cały schował się pod kocem.

– Nie ma powodów, aby bać się burzy – dziadek usiadł na kanapie, wygrzebał chłopca spod koca i przytulił do siebie.

– Dziadku, ten upiór... on był za szybą – wyjąkał.

– Upiór? Nie ma żadnych upiorów, coś ci się przywidziało w tym świetle.

Deszcz wciąż lał się strumieniami. Pioruny uderzały gwałtownie, jednak z upływem czasu stawały się coraz rzadsze i odleglejsze. Po każdym wyładowaniu przez las przetaczały się basowe pomruki, zupełnie jakby żywioł groził, że w każdej chwili może jeszcze wrócić. Wreszcie ulewa osłabła.

– Wyłaźcie, już po burzy – dziadek otworzył drzwi na taras i pokój natychmiast wypełnił się rześkim, pachnącym powietrzem. Przez chmury przebijały pierwsze promienie słońca.

Kuba wyszedł na werandę i przytulił się do dziadka.

– Babcia naprawdę umie wywoływać duchy? – zapytał po chwili.

– Babci miesza się w głowie od piołunowej nalewki, którą pije. Nie ma żadnych duchów.

– A ten upiór za szybą? On tam był, widziałem go.

– To była tylko twoja wyobraźnia. To przez nią widzimy rzeczy, których nie ma.

Jakub odetchnął. W świetle dnia mroczne koszmary odchodziły w niepamięć.

Rozdział 17

Klątwa jeziora Czartne

Następny ranek powitał ich zmianą pogody. Słońce skryte za chmurami pozostawało niewidoczne, ale grzało wystarczająco mocno, by powietrze zrobiło się suche i ciepłe.

– Wstawaj, śpiochu! – zawołał dziadek wchodząc do pokoju wnuka.

– Przecież już nie śpię – odpowiedział głos spod kołdry.

– To świetnie. Jemy szybkie śniadanie i jedziemy na uroczysko.

Kuba wygramolił się z barłogu, założył na siebie wyciągnięte spod tapczanu ubranie i traperki, i wyszedł z pokoju.Przygotowania do wyjazdu nie trwały długo. Tym razem wzięli ze sobą wykrywacz metalu oraz zapas kanapek, które przygotowała babcia. Wsiedli do samochodu, ruszyli naprzód,ale ku zdziwieniu Jakuba nie skręcili w leśną przecinkę między brzozami, tylko pojechali prosto przez wieś.

– Dziadku, pomyliłeś drogę!

– Nie pomyliłem. Dojedziemy nad jezioro Czartne z drugiej strony.

– To jest inne dojście?

– Tak, można tam też dojechać szeroką, leśną drogą.

– To dlaczego przedtem szliśmy przez bagna?

– Bo chciałem, abyś poznał smak przygody, chłopcze – łobuzersko puścił oko do wnuka. – No i nie zobaczyłbyś tych wspaniałych puszczańskich ostępów.

Kuba nadąsał się czując, że dziadek z niego żartuje.

– Przeanalizuj wszystkie informacje, mój młody odkrywco. Mówiłem, że nad jeziorem były prowadzone wykopaliska, prawda?Jakub w milczeniu kiwnął głową.

– Każde prace archeologiczne wymagają szerokiego zaplecza: trzeba dowieźć sprzęt potrzebny do badań, namioty, w których badacze będą mieszkać oraz takie, w których będą gromadzić to, co odnajdą. Wreszcie trzeba przetransportować całe mnóstwo innego niezbędnego wyposażenia. Mam rację?

Chłopiec skinął ponownie.

– Czy uważasz, że można było tego dokonać idąc wąską ścieżką między zaroślami?

Tym razem odpowiedzią był przeczący ruch głową.

– A zatem powinieneś zadać sobie pytanie: którędy archeolodzy dotarli na miejsce? Musieli dostać się tam w inny sposób, ale w jaki?

– Żadnego pytania sobie nie zadałem – przyznał Kuba.

– To niewybaczalny błąd – dziadek spojrzał srogo, ale drżące kąciki ust  świadczyły, że ledwo powstrzymuje się od śmiechu.

– No i co w końcu wykopali? Mówiłeś, że nagle przerwali badania, dlaczego? – Kuba zmienił temat.

Jechali przez las szerokim duktem. Dziadek prowadził swobodnie, rozmawiając i spoglądając co jakiś czas na malca.

– No właśnie, z tymi wykopaliskami wiąże się wiele niejasności. Wiem o tym, bo byłem tam wielokrotnie i rozmawiałem z archeologami. Otóż w ogóle nie znaleziono zbyt wielu rzeczy, mimo że przygotowana wcześniej dokumentacja wskazywała, że znajdują się tu dawne ośrodki kultu i pochówku. Zazwyczaj odkopuje się w takich miejscach wiele przedmiotów: broń, ozdoby, naczynia, monety, narzędzia, czasem fragmenty ubrań, szkielety zwierząt. A tutaj odnaleziono zaledwie kawałki naczyń, które zupełnie do siebie nie pasowały. Musiały być fragmentami większych całości, po których jednak nie został żaden ślad. Oprócz tego były groty strzał i włóczni, ale tak kruche, że rozpadały się w chwili wydobycia ich z ziemi. Nigdy wcześniej nie spotkano się z czymś podobnym.

– Więc należało zadać pytanie: co było tego przyczyną? – powiedział z mądrą miną Kuba.

– Doskonale, widzę, że szybko się uczysz! Oczywiście zadano sobie takie pytanie, ale nikt nie potrafił na nie logicznie odpowiedzieć. Pozostało ono zagadką jeziora Czartne.

Zatrzymali się na dużej polanie, na której stała drewniana wiata osłaniająca szeroki stół i ławy zbudowane z przepołowionych pni drzew.

– Jesteśmy na miejscu dawnej bazy archeologów. Weź wykrywacz metalu, jest w bagażniku.

Dziadek zamknął auto, założył na ramiona plecak i detektor, i ruszył przodem. Kuba szybko zrównał się z dziadkiem, bo droga była na tyle szeroka, że pozwalała swobodnie iść obok siebie dwóm osobom.

– Stąd codziennie rano grupa badawcza wychodziła na miejsce wykopalisk – kontynuował dziadek. – Kilkakrotnie po dotarciu na miejsce zastawała je zmienione. Zdarzało się, że wykopany poprzedniego dnia dół był zasypany ziemią albo że zawaliło się umacniające go rusztowanie. Kiedyś pod schodzącym do wykopu archeologiem niespodziewanie pękł szczebel drabiny, chociaż była ona nowa i nie spróchniała. Innym razem drogę, po której idziemy i która, jak widzisz, jest twarda i sucha, nagle przecinał pas grząskiego mokradła, w którym idący zapadali się po kolana. Co prawda poprzedniej nocy padał deszcz, ale to dziwne, że zdołał tak szybko zamienić twardy grunt w bagno.

Lekki wiatr przyjemnie chłodził twarze idących. Las szumiał i rozbrzmiewał śpiewem ptaków, a słońce coraz częściej przedzierało się przez chmury. Pachniało mokrą ziemią.

– Zagadkowe zdarzenia miały też miejsce nocą – opowiadał dalej dziadek. – Ludzie z zespołu badawczego nigdy wcześniej nie skarżyli się na bezsenność, tym bardziej po całodziennej pracy na świeżym powietrzu. Tymczasem tutaj, już po kilku dniach, zaczęli mieć kłopoty z zasypianiem albo bez powodu budzili się w środku nocy i do rana nie mogli zasnąć. W dodatku byli pewni, że słyszeli dziwne odgłosy dobiegające znad uroczyska. Raz były to jakby chóralne zawodzenia, nawoływania, innym razem jęki i wycia albo na przemian płacz i histeryczny śmiech. Pewnej nocy wszyscy poderwali się na dźwięk dzwonu, w jaki dawniej bito, gdy wybuchał pożar. I rzeczywiście, las nad jeziorem rozświetlony był czerwono-złotą łuną i wyglądał, jakby płonął. Gdy dobiegli nad jezioro, okazało się, że nie ma śladu ognia, a łuna zniknęła. Wtedy też zaczęli się zastanawiać, skąd dobiegał głos dzwonu, skoro w pobliżu nigdy nie było żadnej dzwonnicy. Innej nocy jedną z kobiet obudziły szepty dochodzące spoza namiotu. Wyszła na zewnątrz i w mroku zobaczyła cienie postaci wychodzących spomiędzy drzew. Przekonana, że to złodzieje, podniosła alarm. Cienie zawróciły do lasu i zniknęły, ale nie zrobiły tego w panice jak przyłapani na gorącym uczynku złoczyńcy, tylko spokojnie rozpłynęły się pomiędzy pniami jak dym. Rano szukano jakichś śladów w tamtym miejscu, ale nie znaleziono absolutnie nic – trawa nigdzie nie była zdeptana, wyglądała tak świeżo, jakby nikt po niej nie stąpał.

Kuba znów poczuł się nieswojo. Tak jak wtedy, gdy pierwszy raz przedzierali się przez dzikie zarośla. Las wokoło szumiał przyjaźnie, jednak rozum chłopca zaczynał już trochę szaleć i podsuwać mu przed oczy zwidy upiornych postaci. Przez plecy przeleciał mu lodowaty dreszcz. Przysunął się bliżej dziadka, by czuć go tuż przy sobie.

– Stój! – zawołał nagle dziadek i ręką przytrzymał malca.

Palcem wskazał przed siebie. W poprzek drogi powolnym, zygzakowatym ruchem pełzł szary wąż z czarną pręgą na grzbiecie. Chłopiec aż podskoczył na ten widok.

– To żmija zygzakowata – powiedział cicho dziadek. – Jedyny jadowity wąż, jaki żyje w Polsce. Zwróć uwagę na czarny wzór na jego grzbiecie, jakby zygzak. Stąd właśnie wzięła się jego nazwa. Po tym można go odróżnić od innych, niejadowitych węży, na przykład od zaskrońca.

Wąż unosił trójkątną głowę nisko nad ziemią i co chwila wysuwał z pyska cieniutki język. Dotarł do trawy po drugiej stronie ścieżki i bezszelestnie wsunął się w zarośla.

Kuba stał jak sparaliżowany, strach ściskał go za gardło.

– Czy jak on ukąsi to można umrzeć? – wyjąkał.

– Jego ukąszenie jest bardzo niebezpieczne dla dziecka, dla zdrowego, dorosłego człowieka już mniej – spokojnie wyjaśniał dziadek. – Trzeba jak najszybciej pojechać do lekarza, który poda antytoksynę. No chodźmy, nie bój się. Idąc przez zarośla musisz być ostrożny, powinieneś uważnie patrzeć, gdzie stąpasz. Pamiętaj, że ty jesteś większy od żmii i to ona boi się ciebie, więc będzie starała się przed tobą uciec.

Starszy pan maszerował raźno naprzód, jakby przed chwilą spotkał kolorowego motyla, a nie groźnego, jadowitego węża. Ten przyjazny z pozoru las krył w sobie całkiem prawdziwe niebezpieczeństwa. Jakub sam już nie wiedział, czego obawia się bardziej: duchów, które pojawiały się w jego wyobraźni pod wpływem opowiadań dziadka, czy tych prawdziwych węży, z których jednego zobaczył na własne oczy przed chwilą. Nie chciał jednak pokazać, że się boi, więc wytężał wszystkie siły, by dotrzymać kroku i nie zostać w tyle – bo tego bał się najbardziej. Myśl, że mógłby się tu znaleźć sam, powodowała, że najchętniej wróciłby od razu na ranczo. Tam nic mu nie groziło.

– A wracając do naszej opowieści – podjął dziadek. – Otóż w jakiś czas po zagadkowych zdarzeniach, o których mówiłem, w obozie archeologów zaczęły dziać się inne trudne do wytłumaczenia rzeczy. Ludziom zdarzały się niespodziewane wypadki. Ktoś, wracając wieczorem do obozu dobrze sobie znanym szlakiem, nagle gubił drogę i zapadał się w mokradłach. Jedynie pomocy innych osób, które usłyszały jego wołanie o ratunek, zawdzięczał uratowanie przed śmiercią w topieli. Innym razem w drewnianym rusztowaniu, na którym pracowali dwaj badacze, pękły deski. Obaj spadli w dół, jeden złamał rękę, drugi poranił sobie twarz. Wszyscy skarżyli się na męczące ich bóle głowy, niektórzy gorączkowali. Wtedy ktoś przypomniał sobie o dawnej legendzie, według której klątwa rozgniewanego boga dotknie każdego, kto ośmieli się naruszyć spokój uroczyska nad jeziorem Czartne. To bardzo stare podanie wywodzące się z pogańskich czasów – gdy wierzono, że jezioro jest święte i zamieszkałe przez bóstwo. Wspominałem ci już o tym wcześniej. Nikt nie chciał traktować poważnie starej bajdy, jednak strach przeniknął do ludzkich umysłów. W dodatku badania nie przyniosły rezultatów, właściwie nic nie znaleziono.

Dziadek zatrzymał się i spojrzał na wnuka.

– I co zrobili? – zapytał Kuba.

– Przerwali prace.

Po chwili dodał:

– No to jesteśmy. Poznajesz to miejsce?

Chłopiec rozejrzał się dokoła. Stali na wprost niewielkiego pagórka, na którym rósł stary, rozłożysty dąb. Obok, w cieniu drzewa, spoczywał wielki głaz.

Rozdział 18

Powrót na stare uroczysko

– To ten kamienny ołtarz! – wykrzyknął chłopiec.

– Tak, wróciliśmy na miejsce początku naszych przygód. I nie zrobiliśmy tego bez powodu – dziadek zdjął z ramienia detektor. – Mówiłem ci, że zgubiłem mój myśliwski nóż i że najprawdopodobniej stało się to podczas naszej poprzedniej wyprawy. I zamierzam go teraz odnaleźć.

– Wykrywaczem skarbów? – zdumiał się malec.

– Detektorem metalu, chłopcze. Być może nóż wypadł mi gdzieś w krzakach, gdzie trudno go będzie zobaczyć. I ten przyrząd nam wtedy pomoże – starszy pan uśmiechnął się triumfalnie.

– A czy ja mogę obsługiwać drete-.., dete-.., no, ten wykrywacz?

– Oczywiście, Jakubie. To będzie twoja misja badawcza. Chodźmy!

Weszli na szczyt wzgórza i stanęli pod wiekowym drzewem. Wielki pień pełen był pęknięć i szczelin, przypominał twarz kilkudziesięcioletniego człowieka pociętą zmarszczkami. Stary dąb, mroczny i potężny, rozkładał sękate konary nad miejscem dawnych rytuałów. Jego gałęzie i liście pozostawały w bezruchu, mimo że las dookoła szumiał i kołysał się w podmuchach lekkiego wiatru. Chłopiec spoglądał na niego i widział nad sobą olbrzyma sięgającego aż do nieba. Odczuwał przy tym coś, czego nie potrafił zrozumieć, ale był pewien, że drzewo też patrzy na niego!

– Pójdziemy ścieżką, którą wtedy szliśmy – słowa dziadka wyrwały Kubę z oczarowania. – Ja będę obserwował otwarty teren, a ty przeszukuj zarośla wykrywaczem.

Nagła myśl aż poraziła malca.

– Dziadku, a węże?!

– Bardzo rozsądne pytanie, młodzieńcze. Otóż przede wszystkim musisz zachować ostrożność, patrz, gdzie stąpasz – powtórzył dziadek. Był w świetnym humorze, bo uwielbiał uczyć wnuka. –  Po drugie pamiętaj, że zwierzęta mają bardziej wrażliwe zmysły niż człowiek, więc to one pierwsze cię usłyszą, zobaczą lub wywęszą i spłoszone uciekną, bo się ciebie boją. Dodatkowo wypłoszy je ruch detektora, którym będziesz przeczesywał gęstwinę. Po trzecie, jeśli już jakimś sposobem uda ci się zaskoczyć śpiącą żmiję, to zostaw ją w spokoju, nie drażnij jej, tylko odejdź. Po czwarte wreszcie, po to zakładamy na nasze wyprawy traperskie buty ze skórzaną cholewką, by chroniły stopy przed ukąszeniami w razie nadepnięcia na węża.

Jakub chłonął każde słowo i wpatrywał się z zachwytem w dziadka, pełen nieopisanego podziwu dla jego wiedzy. Starszy pan natomiast był uradowany faktem, że ma przed sobą publiczność – co prawda jednoosobową – przed którą może wygłaszać wykłady.

– Podsumowując – dziadek podniósł do góry palec prawej dłoni – odwaga wynika z wiedzy. No może nie tylko – dodał po chwili. – Ale na pewno osłabia strach.

– Więc mów mi wszystko, co wiesz, bo mój strach wymaga wielkiego osłabienia – powiedział z przekonaniem malec.

Popatrzył z góry na otaczający krajobraz. W dole, pośród trzcin, leżała czarna tafla jeziora, mroczna i nieprzenikniona. Chociaż dzień był jasny, jego matowa powierzchnia nie odbijała promieni światła. Miał wrażenie, że wygląda inaczej niż poprzednio. Jakby zapadło się bardziej w głąb ziemi.

– Ocknij się, Kuba! – głos dziadka wyrwał go z kolejnego oczarowania.

Chłopiec wziął od dziadka wykrywacz. Założył na uszy słuchawki, ujął w dłonie pręt zakończony metalową tarczą i przesunął nim w lewo i w prawo. Uszy wypełnił mu szum przerywany głośniejszymi szmerami.

Ruszyli powoli naprzód. Dziadek szedł pierwszy, uważnie przypatrując się ścieżce i jej obrzeżom. Za nim posuwał się Kuba, machając tarczą detektora raz z lewej, a raz z prawej strony drogi. O ile gęstwa krzewów na to pozwalała, wsuwał pręt również w zarośla. Natychmiast przypominał sobie wówczas dziadkowy wykład o bezpiecznym zachowaniu w razie spotkania ze żmiją, a strach mieszał mu się z zadowoleniem z własnej odwagi. Wreszcie czuł się jak prawdziwy poszukiwacz skarbów. Albo jak saper. A właściwie jak saper szukający skarbu. Bo tak jak saper musi odnaleźć minę i ją rozbroić starając się, by nie wybuchła, tak on musi odszukać zagubiony nóż uważając przy tym na węże, by go nie ukąsiły. Posuwali się powoli do przodu przeczesując teren metr po metrze. Zeszli ze wzgórza i znaleźli się na płaskim terenie na wprost trzech zarośniętych zielskiem kurhanów.

Jakub zaczął się już trochę nudzić. Za długo nic się nie działo – w słuchawkach ciągle tylko jakieś szmery, a ręce bolały od machania przyrządem, który dla malca był jednak za ciężki. Krążyli wśród kamiennych kręgów i wokół pojedynczych głazów, zbliżając się do drugiego z pagórków. Kuba przystanął i ściągnął z uszu słuchawki. Chciał właśnie powiedzieć dziadkowi, żeby wziął od niego wykrywacz, bo już się zmęczył, gdy spojrzał przed siebie i po raz trzeci poczuł coś dziwnego.

Coś się zmieniło! Rozrzucone kamienie, przy których klęczał dziadek, były przedtem ułożone w stos! Doskonale pamiętał ten porośnięty mchem i bluszczem kopiec. Teraz pozostało z niego jedynie kilka głazów, reszta leżała wokół w nieładzie wśród porozrywanych pnączy i zdeptanej trawy.

– Znalazłeś nóż, dziadku? – zawołał.

– Nie... i mam wrażenie, że coś się tutaj stało... Wydaje mi się, że kamienie tworzyły stos, a teraz są porozrzucane i okopcone. Najwyraźniej noszą na sobie ślady ognia. Dziwne – mruczał w zamyśleniu dziadek.

– Popatrz! – wykrzyknął nagle chłopiec i wskazał przed siebie.

Pień rosnącego niedaleko drzewa był przepołowiony! Jak gdyby ktoś olbrzymim toporem przeciął go od czubka aż po korzenie. Pomimo tego drzewo stało nadal, rozchylając na boki dwie rozcięte połówki.

– To pewnie skutek uderzenia pioruna – podsumował dziadek i wstał. – Efekt niedawnej burzy. Chodźmy.

– Jestem już zmęczony – poskarżył się Kuba.

– Popracuj jeszcze trochę. Potem cię zmienię.

Chłopiec kroczył za dziadkiem. Zataczał kręgi wykrywaczem metalu wsłuchując się w trzaski w słuchawkach.

W pewnej chwili ich brzmienie zaczęło się zmieniać i z jednostajnego szumu dało się wyróżnić jakieś dźwięki. Przypominały odległy, ledwo słyszalny szept. Jakub wytężył słuch. Głosy zbliżały się i oddalały na przemian, przechodziły w cichy szloch albo przeciągły jęk. Szukając kierunku, z którego dobiegały, zszedł na bok i nawet nie zauważył, kiedy zboczył ze ścieżki. Idąc w stronę ich źródła, słyszał je coraz lepiej. Szept przeszedł w cichy głos mówiący coś w niezrozumiałym języku. Z każdym krokiem był coraz wyraźniejszy...

Nagłe szarpnięcie za ramię wyrwało Kubę ze świata dźwięków.

– Czy ty nie widzisz, gdzie idziesz?! – usłyszał obok siebie krzyk dziadka.

Dopiero teraz zobaczył, że stoi na samym brzegu głębokiego wykrotu. Jeszcze krok i spadłby na jego dno.

– To przez ten głos, który mnie wołał – stęknął oszołomiony.

– Jaki głos?

– W słuchawkach. Słyszałem głos, który do mnie mówił... naprawdę...

Kuba był bliski rozpłakania się, bo zupełnie nie wiedział, co się z nim działo.

– Wydawało ci się, Kubusiu – dziadek objął go mocno. – Pewnie wskutek zakłóceń powstały jakieś dźwięki, które tobie wydały się głosami. Masz bujną wyobraźnię. No chodź, daj mi sprzęt.

Dziadek wziął od chłopca detektor i wyciągnął rękę, którą malec skwapliwie pochwycił. Wrócili na ścieżkę. Szli blisko siebie aż zatrzymali się przy zwalonym pniu drzewa. Starszy pan usiadł na nim, z plecaka wyciągnął kanapki i termos.

– Zjedz coś i odpocznij.

Jedli w milczeniu. Kuba powoli dochodził do siebie, jedzenie i ciepła herbata przywracały mu przytomność.

– Ale ja naprawdę słyszałem głos – powtórzył, bo całe zdarzenie nie dawało mu spokoju.

– Wydawało ci się, że słyszysz, Kubusiu. Czasem można ulec takiemu złudzeniu, bo ludzkie zmysły dość łatwo oszukać. Wystarczy poddać się jakiejś natrętnie powracającej myśli albo wmawianej nam przez kogoś sugestii i będziemy przekonani, że jest tak, jak nam się wydaje. Wtedy w biały dzień widzimy i słyszymy rzeczy, których naprawdę nie ma.

Chłopiec, pogrążony w myślach, nie odpowiedział. Sprawiał wrażenie nieobecnego.

– Jak byliśmy tu przedtem, też było trochę strasznie. Ale tylko trochę – dodał po chwili. – Dziś jest tak zupełnie inaczej. Jezioro i las, i te kamienie..., one się zmieniły...

– Oczywiście, że się zmieniły, bo burza to wielkie wyładowanie energii, która krąży w przyrodzie. Poza tym uroczysko nad Czartnem nie jest zwykłym lasem nad brzegiem jeziora. To miejsce szczególne, teren dawnego kultu, gdzie – jak wierzono – bogowie przychodzili odbierać składane im ofiary. Obok znajduje się cmentarzysko, na którym spoczywają prochy zmarłych. Prawdopodobnie gdzieś tutaj spalono zwłoki maga posądzonego o kontakty z diabłem i który nawet w obliczu śmierci nie wyjawił tajemnicy swojego życia. Wyobraź sobie, ile ludzkich myśli i uczuć było związanych z tym lasem. Dużo ci o tym opowiadałem. Ostatnio spokój tego terytorium został naruszony.  Słyszałeś przecież o miejscach na świecie, w których zdarzają się rzeczy niezwykłe i niewytłumaczalne?

Kuba przecząco pokręcił głową.

– A Trójkąt Bermudzki?

– Tam, gdzie giną statki i samoloty! – wykrzyknął. – I gdzie lądują rakiety kosmiczne z innych planet!

– No właśnie. Może i jezioro Czartne należy do takich zagadek?

– A moglibyśmy rozwikłać tę zagadkę? Będziemy sławni i bogaci!

– To nie takie proste, pamiętasz, jakie przygody mieli archeolodzy?

– Pamiętam, pamiętam, nie musisz nic powtarzać – malec wzdrygnął się na samo  przypomnienie tamtej historii. – Może lepiej wracajmy do domu. Będziemy badać jezioro Czartne z daleka.

– Dobrze. Wpierw jednak spróbujemy odnaleźć to, co zgubiłem. Dopij herbatę i ruszamy.

***

Drzewa trwały nieruchomo, jedynie ich korony chwiały się w lekkim wietrze. Szli wolno tą samą co przedtem ścieżką. Dziadek kroczył przodem badając pobocza detektorem metalu. Kuba, rozglądając się uważnie, postępował za nim. Miał wrażenie, że pogrążony w ciszy las przygląda się temu, co robią.

Zbliżyli się do trzeciego kurhanu i dziadek skręcił w kierunku kamiennego kręgu, z którego poprzednio zabrał porzucone śmieci. Krążył wśród zarośli i nagle wykrzyknął:

– Jest!

Schylił się i podniósł z ziemi swój myśliwski nóż. Oglądał go uważnie ze wszystkich stron.

– Czegoś tu nie rozumiem – mruknął. – Ostrze jest wyszczerbione, a takie nie było. Zresztą to nóż z doskonałej stali, nie tak łatwo go zarysować...

Chłopiec zerknął na ostrze. Rzeczywiście, miało złamany czubek, a na klindze widniały drobne wyłamania.

– Jak to się mogło stać?

– Zupełnie, jakby ktoś go przez ten czas używał... i to do piłowania metalu albo rycia w skale – odparł dziadek.

Kubie znów przeszedł zimny dreszcz po plecach. Rozejrzał się szybko wokół siebie, w podświadomej obawie, że sprawca tego czynu może kryć się gdzieś w pobliżu. Jego wzrok padł na szary głaz – ten sam, przy którym poprzednio natrafił na tajemniczy kamyk. Odruchowo włożył rękę do kieszeni i... niczego w niej nie znalazł. Sprawdził w drugiej... też była pusta! A więc zgubił! Był pewien, że schował kamyk w spodniach po tym, gdy ostatni raz oglądał go w swoim pokoju. Musiał mu jednak wypaść gdzieś po drodze...

Podszedł do porośniętej mchem skały i spojrzał w niewielkie zagłębienie pod nią, to z którego wyjmował wrzucone tam puszki po konserwach. Wokół płożyły się po ziemi liście bluszczu, spod których dostrzegł wówczas czerwono-złoty blask. Doskonale pamiętał tamtą chwilę. Obszedł skałę dokoła. Gdy znalazł się po przeciwnej stronie, zauważył, że na kamieniu widoczne są jakieś ślady. Przyjrzał się im uważniej. Tak, nie mylił się – na powierzchni głazu widniały wyryte w litej skale znaki! Miały nieregularne kształty, czasem przypominające trójkąty, prostokąty, koła, kreski oraz... leżącą figurkę człowieka! Nie tworzyły jednej linii, ale były porozrzucane wyżej i niżej, jakby ktoś, kto je wycinał, robił to w ciemności nie widząc tego, co pisze. Wgłębienia rytów odcinały się jaśniejszym kolorem od powierzchni skały – ciemnej i szklistej. Dotknął ich palcami i wyczuł wyraźne ciepło. Wtedy znów usłyszał ten szept. Wydobywał się z kamienia. Przyłożył ucho do skały i dźwięk stał się wyraźniejszy. To był ten sam głos, który słyszał dziś w słuchawkach! Odskoczył przerażony.

– Kuba, gdzie ty jesteś? Wracamy – usłyszał głos dziadka.

Natychmiast pobiegł w jego stronę.

– Dobrze się czujesz, Kubusiu? Jesteś jakiś blady – zaniepokoił się dziadek.

– Dziadku, znowu słyszałem ten głos – wyjąkał malec. – I tam są wypisane jakieś znaki...

– Wracamy! Miałeś chyba za dużo wrażeń jak na jeden dzień i stąd te halucynacje. Nie jadłeś przypadkiem jakichś nieznanych owoców w lesie?

Kuba potrząsnął głową.

Dlaczego dziadek nie chce mu uwierzyć? Przecież nie zmyślał, to wszystko przed chwilą wydarzyło się naprawdę! Miał już tego dosyć. Chciał jak najszybciej znaleźć się na ranczu, z dala od tego dziwnego miejsca.

Wrócili tą samą drogą, którą przyszli. Gdy stanęli na szczycie pagórka ze świętym dębem, chłopiec ponownie spojrzał na wiekowego olbrzyma. Jego gałęzie i liście pozostawały w bezruchu, mimo że las dookoła szumiał i kołysał się w podmuchach lekkiego wiatru.

***

Po powrocie na ranczo zjedli przygotowany przez babcię obiad. Humory jednak im nie dopisywały. Jakub nie mógł się otrząsnąć z przeświadczenia, że wokół niego dzieje się coś dziwnego i niezrozumiałego, co tylko on jeden dostrzega. Tu w domu czuł się bezpiecznie, ale był pewien, że wystarczy zrobić jeden krok dalej, aby to COŚ ponownie się odezwało.  Dziadek skarżył się na ból głowy i nie miał apetytu. Babcia też jadła niewiele tłumacząc się dolegliwościami wątroby. Szybko poszła do kredensu po lekarstwo na uspokojenie i z kryształowym kieliszkiem w ręce pokuśtykała do swojego pokoju.

– Zdejmijcie wreszcie z siebie te utytłane ubrania – rzuciła na odchodnym.

Wbrew porannemu rozpogodzeniu niebo zaciągnęło się deszczowymi chmurami i wkrótce zaczął siąpić drobny deszczyk. Dziadek rozsiadł się w fotelu przed telewizorem, a Kuba poszedł do siebie przebrać się w czyste rzeczy. Gdy swoim zwyczajem wpychał spodnie i traperki pod tapczan, usłyszał dźwięk jakby coś twardego przesunęło się po deskach podłogi. Zajrzał pod łóżko, w półcieniu zamajaczył mu jakiś kształt. Sięgnął po niego ręką i wyciągnął do światła. Był to jego magiczny kamyk! Szary, gładki, owalny. Widocznie wypadł z kieszeni spodni i tkwił tam cały czas, czekając na powrót chłopca. Jakub spojrzał na niego pod światło, ale i tym razem nie dostrzegł żadnej poświaty. Wsunął go z powrotem pod tapczan i przykrył spodniami. Potem poszedł do dziadka i do wieczora oglądał razem z nim westerny.

Rozdział 24

Tajemnica Willi Jagody

Pani Ewa podjechała na ranczo następnego ranka. Wysiadła z samochodu i zawołała:

– Dzień dobry! Czy mogę wejść na chwilę?

– Dzień dobry, ależ oczywiście – odpowiedziała babcia. – Zapraszamy!

– Kastor, do mnie! – wydał komendę dziadek widząc, że kobieta obawia się wielkiego psa stojącego przy furtce. Pies posłusznie podbiegł do niego i usiadł przy nodze.

Pani Ewa przetoczyła się powoli przez ścieżkę, weszła na werandę i usiadła na krześle, które niebezpiecznie zatrzeszczało pod wielkim ciężarem. Kastor podszedł do niej machając przyjaźnie ogonem i polizał jej dłoń, ale ona szybko ją cofnęła i wytarła o spódnicę.

Kuba wciąż jeszcze siedział przy śniadaniu. Znów jak zahipnotyzowany wpatrywał się w kobietę, zafascynowany niesamowitą obfitością jej kształtów.

– Właśnie zaparzyłam kawę, prawdziwe włoskie espresso – mówiła babcia wnosząc na werandę tacę, na której stały trzy parujące filiżanki.

– Jak się czuje Hania? – zagadnął dziadek Leon.

– Już dobrze, dziękuję – odparła pani Ewa wyciągając z kieszeni papierosy. – Pozwolą państwo, że zapalę? Kawa bez papierosa zupełnie mi nie smakuje.

– To kwestia nawyków, droga pani – rzekł dziadek. – Moim zdaniem dym z papierosa tylko przeszkadza w delektowaniu się smakiem kawy. Nie mówiąc o szkodliwości palenia tytoniu.

– Może ma pan rację... ale ja się od tego nie odzwyczaję. Żyję i pracuję w ciągłym napięciu...

Sięgnęła po cukiernicę i wsypała do filiżanki cztery łyżeczki cukru. Mieszała zamaszyście pobrzękując łyżeczką i rozlewając kawę na spodku.

– Przepraszam, że nachodzę państwa z samego rana... nie znam tu nikogo – zaczęła mówić zaciągając się nerwowo papierosem. – A muszę się przed kimś wygadać, bo inaczej się nie uspokoję...

– Chyba nie stało się nic złego? – zaniepokoiła się babcia.

– Nie, a właściwie trochę tak...

– Coś z Hanią?

– Z Hanią wszystko w porządku... wzięła leki, przespała cały dzień i noc... Córka uległa wypadkowi we wczesnym dzieciństwie. Miała poważny uraz głowy i stąd ta choroba... ale lekarze rokują szanse całkowitego wyzdrowienia... – wydmuchnęła wielki kłąb dymu. – Mój mąż nigdy nie mógł się pogodzić z faktem, że jego córka choruje na epilepsję, wyobrażacie państwo sobie? Mówił, że dziecko z taką chorobą zepsuje mu wizerunek... że przeszkodzi mu  w karierze... To była jedna z przyczyn naszego rozwodu...

Odgasiła papierosa, wypiła łyk kawy i natychmiast zapaliła następnego.

– Szczerze przyznam, że nie rozumiem takiego postępowania – wtrąciła babcia.

– Ale to osobna historia, nie będę tym państwa zanudzać... miałam mówić o czymś innym... Wczoraj, gdy wracałyśmy z Hanią ze szpitala, zdarzyło się coś niesamowitego... Jechałam drogą przez las i rozmawiałam akurat przez telefon z moim Jacusiem – opowiadałam mu o tym, co się wydarzyło nad jeziorem... gdy nagle wyszła mi na drogę – nie mam pojęcia skąd, chyba zza drzew – jakaś staruszka... skręciłam w bok, żeby ją ominąć, ale tak fatalnie, że uderzyłam w drzewo. No i proszę, błotnik wgnieciony, potłuczone lampy, w dodatku odpaliły dwie poduszki powietrzne...

Kuba poderwał się na równe nogi i wyciągając szyję usiłował dojrzeć uszkodzenia na zaparkowanym przy ogrodzeniu samochodzie.

– Nie ma żadnych świadków wypadku... wiecie państwo, jakie to będą koszty naprawy?... to luksusowe bmw, a nie jakiś opel, którego byle blacharz wyklepie i polakieruje...

– A co z tą staruszką? Potrąciła ją pani? – przerwał dziadek Leon.

– No więc niech pan sobie wyobrazi, wysiadam z samochodu, chcę do niej podejść, a tu nikogo nie ma! Uwierzy mi pan?! Zniknęła! No przecież stara kobieta nie mogła uciec biegiem! I z jakiego powodu?

– Nieprawdopodobne! – zdumiała się babcia.

– A może uległa pani halucynacji? To się zdarza czasami – dziadek próbował znaleźć wytłumaczenie.

– No chyba że mi się to wszystko przywidziało! Ale czy to możliwe?... jestem pewna, że widziałam tę kobietę na drodze!

Sięgnęła po paczkę papierosów.

– Proszę zostawić te papierosiska, nie mogę patrzeć na to, jak się pani truje – zaoponowała babcia. – Przyniosę ciasto, niech pani lepiej coś zje zamiast palić bez opamiętania – i wyszła do kuchni.

– Gdy wróciłam na działkę, opowiedziałam całą historię Jacusiowi – kontynuowała pani Ewa. – Z początku nie chciał mi uwierzyć, zresztą dla mnie samej brzmiała ona niewiarygodnie...

– A pani córka była świadkiem zdarzenia? – zapytał dziadek.

– Hania spała przez całą drogę, dopiero uderzenie w drzewo wyrwało ją ze snu... no i proszę dalej słuchać – odruchowo wyciągnęła z paczki papierosa i zapaliła go. – Opisałam szczegółowo Jacusiowi wygląd kobiety, której o mało co nie przejechałam: staruszka o długich siwych włosach i bladej twarzy, a mój Jacuś na to: „Widocznie ta wiedźma prześladuje nas nawet po swojej śmierci”!

Zawiesiła głos i wbiła spojrzenie w dziadka.

– Jacuś jest przekonany, że przywidziała mi się jego zmarła ciotka! – obwieściła triumfalnie. – Ta, po której odziedziczył działkę... I oznajmił to człowiek, który nie wierzy w żadne zjawiska nadprzyrodzone! – roześmiała się.

Kuba przysłuchiwał się rozmowie dorosłych. Ostatnie słowa sprawiły, że po plecach przebiegł mu dobrze znany lodowaty dreszcz.

– Czy ciocia była dla pani bliską osobą? – zapytał dziadek.

– Ależ ja jej w ogóle nie znałam! Gdy związałam się z Jacusiem, jego ciotka była już bardzo chora, przebywała w hospicjum. Jacuś nie utrzymywał z nią kontaktów... to jakieś ich rodzinne historie, skłócili się dawno temu... – opowiadała dalej robiąc tylko przerwy na zaciągnięcie się dymem. – Jacuś powtarzał, że ciotkę w całej rodzinie znano ze skąpstwa. Wszyscy też byli przekonani, że po swoim drugim mężu, który zmarł bezpotomnie, odziedziczyła fortunę... jakieś domy, działki, klejnoty, złote monety, cenne obrazy... I wie pan, że nikt nigdy nie widział u niej żadnego bogactwa? Żyła bardzo skromnie, nieomal w biedzie... musiała gdzieś ukryć te skarby, nigdy nikogo nie wpuszczała do swojego domu... Była samotna, nie miała dzieci... Gdy zmarła, okazało się, że jej jedynym spadkobiercą jest Jacuś! Wyobraża pan sobie? Człowiek żyje swoim zwykłym dniem, a tu nagle telefon od adwokata i dowiaduje się, że jest właścicielem pokaźnego majątku! Coś podobnego! Jacuś najpierw nie chciał w to uwierzyć... Gdy jednak stał się właścicielem domu w mieście i tej działki na wsi, postanowił sprawdzić, czy ciocia faktycznie była tak bogata... Wszystko wskazywało na to – jeśli oczywiście jest to prawdą – że skarby muszą być ukryte właśnie gdzieś w tej starej willi... Ciotka mieszkała w niej po śmierci męża, rzadko z niej wychodziła i nigdy nie wyjeżdżała... nawet nadała jej jakąś nazwę...

– „Jagoda” – wtrącił dziadek.

– Co jagoda? – nie zrozumiała.

– „Willa Jagoda”, tak się nazywa ten dom.

– Skąd pan to wie? – spojrzała zdziwiona.

– Tak jest napisane nad drzwiami wejściowymi. Widocznie nie zwróciła pani na to uwagi.

– Możliwe, całkiem możliwe... Gdy tu jechaliśmy, spodziewałam się zastać jakąś elegancką daczę, dom, do którego można przyjeżdżać na weekendy albo sprzedać za dobrą cenę... a tu, okazało się, ruina... jak tylko ją zobaczyłam, powiedziałam: „Jacuniu, nie zawracaj sobie tym głowy, to wszystko zwykła bujda, tu nic nie ma. Znajdźmy kupca na działkę i pozbądźmy się jej, przynajmniej coś zarobimy”... Ale Jacuś uparł się, że wszystko sprawdzi... Powiedział: „Jak będzie trzeba, to rozbiorę tę chałupę po kawałku, oderwę każdą deskę z podłogi, łopatą przekopię cały ogród, dopóki czegoś nie znajdę”... Jacuś to naprawdę niezwykły człowiek...

Babcia wkroczyła na werandę niosąc przed sobą tacę z ciastem.

– Bardzo proszę, drożdżowy placek z owocami, sama piekłam. Zaraz przyniosę herbatę.

I wróciła z powrotem do kuchni.

– No ale to nie koniec pechowych zdarzeń – ciągnęła pani Ewa popatrując łakomie na ciasto. – Podobno nieszczęścia chodzą parami... może rzeczywiście prześladuje nas jakieś fatum, wierzy pan w takie rzeczy?

Sięgnęła ręką, odłamała kawałek placka i zaczęła go jeść palcami.

– Dzisiaj znów mieliśmy wypadek – mówiła z pełnymi ustami. – To już trzecie pechowe zdarzenie od wczoraj... Jacuś od samego rana przeszukiwał pokój na piętrze... w pewnym momencie, schodząc na dół, pośliznął się i spadł ze schodów... i to tak fatalnie, że skręcił sobie nogę w kostce, rozbił głowę i w ogóle cały się potłukł... po prostu nieszczęście za nieszczęściem, nie wiem, czy znów nie będę musiała pojechać do szpitala...

– Jeśli to poważne obrażenia, to lepiej byłoby zawieźć pana Jacka do lekarza – przyznał dziadek.

– Rana na głowie to nic poważnego, tylko powierzchowne rozcięcie skóry – przełknęła ostatni kęs i otrzepała ręce z okruszków. – Gorzej z nogą, wprost puchła w oczach... Jacuś twierdzi, że nic mu nie będzie, bagatelizuje cały wypadek... Ale ja boję się, czy to nie złamanie...

– Nie ma się nad czym zastanawiać, trzeba koniecznie pojechać do szpitala – kategorycznie stwierdził dziadek. – Jeżeli pani nie czuje się na siłach prowadzić samochód, to ja zawiozę pana Jacka.

– Może panu jako mężczyźnie uda się go przekonać, że powinien przynajmniej zrobić prześwietlenie...

Babcia ponownie pojawiła się na werandzie, tym razem niosąc na tacy dzbanek z herbatą, filiżanki i talerzyki do ciasta.

– Leon, pokrój ciasto, bardzo proszę – powiedziała nakrywając stół. – O, widzę, że już pani skosztowała – dodała widząc nadłamany placek i okruchy na stole.

– Nie mogłam się opanować. Gdy widzę słodycze, to natychmiast czuję niepohamowany apetyt – odparła pani Ewa podstawiając talerzyk, na którym dziadek Leon położył duży kawał placka z owocami. Wbiła widelczyk w ciasto i zaczęła je pochłaniać w błyskawicznym tempie.

– Kubusiu, zjesz ciacho? – spytała babcia.

– Aha – skinął głową malec. – Babciu, to jest ten sam placek, z którego zlizaliśmy cukier puder? – spytał zaciekawiony.

Przy stole nagle zapadła cisza. Dorośli wbili wzrok w chłopca – spojrzenie pani Ewy wyrażało zdumienie, babci – przerażenie, a dziadka – rozbawienie.

– Nie pamiętasz? Bawiliśmy się z Pawłem w wyścig: kto pierwszy zliże cukier puder z ciasta. Ja wygrałem! – gadał w najlepsze Kuba, zadowolony, że uwaga wszystkich obecnych wreszcie skupiła się na jego osobie.

– Ależ Kubusiu, co ty opowiadasz! Tamten placek już dawno zjedliście, przecież wiesz doskonale, że ja uwielbiam piec ciasta i jak tylko zjemy jedno, to zaraz piekę następne – babcia próbowała ukryć zakłopotanie mówiąc dużo i szybko.

Twarz pani Ewy zmieniła wyraz – łakomstwo zastąpiło z trudem ukrywane obrzydzenie. Odbiło jej się, ale nie tak normalnie, tylko tak jak wtedy, gdy komuś chce się zwymiotować. Odsunęła od siebie talerzyk mówiąc:

– Nie powinnam tyle jeść. Zapomniałam, że dzisiaj zaczęłam dietę.

Siedziała w milczeniu.

– Może gorącej herbaty? – zaproponowała z szerokim uśmiechem babcia i nie czekając na odpowiedź nalała pełną filiżankę.

Dziadek spuścił głowę i nienaturalnie zakasłał, zupełnie jakby nie mógł się powstrzymać od śmiechu i chciał go w jakiś sposób zagłuszyć. Jakub ze zdziwieniem obserwował zachowanie dorosłych nic z niego nie rozumiejąc.

– Zasiedziałam się u państwa – pani Ewa odzyskała głos. – Muszę wracać, zobaczyć, co się dzieje z Jacusiem.

Wstała tak energicznie, że wszystkie obfitości jej ciała zafalowały niebezpiecznie i  Kuba przeraził się, że któraś z nich się oderwie i spadnie prosto na niego. Na szczęście jej wielkie ciało szybko się uspokoiło.

– Gdyby była potrzebna jakaś pomoc, proszę się do mnie zwrócić – powiedział dziadek zagryzając kąciki warg.

– Z góry dziękuję, do widzenia – odparła i potoczyła się w stronę furtki. Kastor podniósł łeb i spojrzał za odchodzącą. Jakby chcąc się wykazać dobrymi manierami wykonał na pożegnanie jedno machnięcie ogonem i wrócił do drzemki.

Gdy samochód odjechał, dziadek roześmiał się głośno.

– Ale wstyd... – jęknęła babcia sprzątając ze stołu.

– Jaki wstyd, dlaczego? – dopytywał Kuba.

– ...mówiłam, że to się skończy kompromitacją – skarżyła się głośno babcia Basia. Wtórował jej szczery rechot dziadka.

Rozdział 26

Noc upiorów

– A jeśli Hania się nie znajdzie? – wykrztusił Kuba zdławionym głosem. – Jak trafi na Diabelskie Błota, to się w nich utopi!

Aż zadrżał z przerażenia na tę myśl.

– Odnajdzie się – odpowiedziała spokojnie babcia.

Znów była taka jak zawsze – pogodna, z lekko potarganymi włosami i zsuniętymi na koniec nosa okularami, zza których ciepło spoglądała na wnuka. Uśmiechnęła się do niego.

– Babciu, to wszystko, co się dzieje, to chyba jest jakaś magia – poskarżył się.

– Nasze życie pełne jest magii, tylko rzadko potrafimy to dostrzec – odparła. – Idź się umyć, już późno.

– Pójdziemy razem? Trochę się boję... I dzisiaj śpię z tobą.

Wkrótce leżeli obok siebie na tapczanie. Babcia oglądała telewizję, a przytulony do jej boku Kuba rozmyślał nad wydarzeniami, których był świadkiem. Im więcej o nich myślał, tym bardziej nic nie mógł pojąć z tego, co się wokół działo. Znów czuł strach przed czymś, co na przemian zbliżało się do niego i oddalało, i co mogło się lada chwila pojawić.

Prześladował go widok Hani stojącej na werandzie Willi Jagody, a potem spotkanie z nią nad jeziorem. Opowiadała o zmarłej właścicielce domu, zupełnie jakby z nią wcześniej rozmawiała. I ta historia o dziewczynce, która utopiła się w jeziorze i teraz co noc wychodzi na brzeg. Do tego dziwna przemiana babci, która nagle stała się kimś innym i dopiero po pewnym czasie wróciła do swej normalnej postaci... Przypomniał sobie dzień, kiedy w oknie na piętrze opuszczonej willi zobaczył twarz starej kobiety i później jej odbicie w szybie ich domu podczas burzy. Ten obraz ustąpił miejsca widokowi wiekowego dębu stojącego na pagórku ponad Czarnym Stawem. Wspomnienie obumierającego jeziora i starego cmentarzyska nad jego brzegiem przyprawiło go o lodowaty dreszcz. I jeszcze te głosy, które wówczas słyszał w słuchawkach... i szepty dochodzące ze starego kamienia  pokrytego dziwnymi znakami... Zobaczył drogę, w poprzek której pełzła bezszelestnie zygzakowata żmija... Wąż rozpłynął się we mgle i zamienił w postać maga, który przywiązany do pala stał na płonącym stosie. Jego głos dobiegał spomiędzy otaczających go zewsząd płomieni... To był ten sam szept, który Kuba słyszał w słuchawkach i który wydobywał się z kamienia na cmentarzysku...

Głuchy pomruk nadciągającej burzy zagłuszył wszystkie inne odgłosy. Kuba odwrócił się na bok i naciągnął kołdrę na głowę. Nagła błyskawica i ogłuszający huk poderwały go na równe nogi. Chciał się przytulić do babci, ale koło niego nikogo nie było! W oknie dostrzegł ognistą łunę, która rozświetlała mrok nocy czerwonym blaskiem. Wstał, po omacku dotarł do drzwi i wyszedł na zewnątrz. Zrobił krok i jego noga wpadła w dziurę w podłodze werandy! Wyciągnął ją i postąpił naprzód. Deski ugięły się, trzeszcząc złowrogo.

Cały taras pokrywał gęsty bluszcz, a z zadaszenia zwisały pajęczyny. Ogród zarastały dzikie chaszcze, jakich nigdy przedtem tu nie widział. Zrobił kilka kroków po zapadającej się podłodze i oparł o poręcz. Pękła pod jego dotykiem jak stara zapałka. Stracił równowagę i spadł z werandy wprost na rozrośnięty krzak, którego gałęzie natychmiast zacisnęły się na jego nogach. Krzyknął przerażony, wyszarpnął się i odskoczył w bok, gdzie wijące się jak węże łodygi nie mogły go dosięgnąć. Stał teraz przodem do domu dziadka...

Wprost nie mógł uwierzyć własnym oczom! Ten dom... to był kiedyś dom dziadka! Ściany pochyliły się do środka, a pootwierane okna zwisały na wyłamanych zawiasach. Dach zapadł się w kilku miejscach, zamiast komina sterczał tylko przepołowiony kikut.

Usłyszał dobiegające z daleka psie skomlenie. Poznał głos Kastora i ruszył w jego kierunku. Przedzierał się przez wysoką trawę, która sięgała do ramion. Niespodziewanie zarośla skończyły się i stanął na szczycie pagórka. W dole lśniła czarna tafla jeziora. Na jego brzegu płonęło wielkie ognisko. Zgromadzeni wokół ognia ludzie wykonywali dziwne ruchy przypominające taniec. Krąg tańczących rozstąpił się i chłopiec zobaczył leżącego na ziemi, skrępowanego powrozami człowieka. Jeden z tańczących, którego twarz zakrywała maska, wbił włócznię w leżącego. Kuba odskoczył w tył przerażony i zderzył się z kimś, kto stał za nim! To była Hania!

– Gdzie byłaś? – spytał, a może tylko pomyślał, bo gardło miał ściśnięte do granic możliwości.

„Ty wiesz, gdzie byłam – usłyszał, chociaż dziewczynka nawet nie otworzyła ust. – Byłam w świecie duchów. Są zagniewane. Masz coś, co należy do nich.”

Odwróciła się i jej postać odpłynęła w dal. „Ona nie chce, żeby obcy wchodzili do jej domu. Ona będzie się mścić. Uważaj, ona szuka zemsty” – usłyszał jeszcze. Po chwili zatrzymała się i zaczęła wracać. Stawała się coraz większa i wyraźniejsza. Ale to już nie była Hania! Pochylona sylwetka uniosła głowę. Spoza potarganych siwych włosów wyłoniła się blada twarz starej kobiety, tej samej, którą widział w oknie Willi Jagody. Kuba rzucił się na oślep do panicznej ucieczki. Biegł z całych sił, byle tylko znaleźć się jak najdalej od koszmarnej zjawy. Wypadł z gąszczu i wpadł aż po pas w cuchnące bagno. Natychmiast zaczęło go wciągać w dół. Błoto sięgało mu już do piersi, a on wciąż zapadał się dalej. Jeszcze moment i topiel pochłonie go całego! Czuł, że traci oddech, dusił się! Nagłe szarpnięcie poderwało go w górę. To babcia trzymała go w ramionach. Objął ją z całych sił za szyję i rozpłakał się. Świat zniknął w ciemnościach.

Rozdział 28

Rytuał pod świętym dębem

Jakub wrócił do swojego pokoju i usiadł na tapczanie. W uszach dźwięczały mu słowa Hani: „Trzeba pozwolić odejść duchom. Masz coś, co nie należy do ciebie”. I te jeszcze straszniejsze: „Musisz to oddać, jeśli nie chcesz, żeby na ciebie też spadła klątwa”. Nie mógł tego zrozumieć. Przecież nic nikomu nie zabrał! Tym bardziej nie wziął niczego, co by należało do duchów.

Dziadek miał rację mówiąc, że wydarzenia dziwnie się ze sobą splatały. Sam widział doskonale, że cały czas działo się coś niejasnego, czasami wręcz przerażającego. Nawet ranczo przestało już być bezpieczne, bo i tutaj przydarzały się zagadkowe rzeczy. Chociażby zniknięcie psa... to z pewnością nie było przypadkowe. A jeśli został porwany?! Może to ostrzeżenie? A wtedy... kto będzie następny?! Myśli kotłowały mu się gorączkowo w głowie, szukał jakiegoś związku pomiędzy zapamiętanymi obrazami...

Wszystko zaczęło się tamtego dnia, gdy razem z Pawłem weszli na teren opuszczonej działki. Wtedy właśnie zobaczył ducha starej kobiety. Jej twarz ujrzał ponownie w czasie burzy, która rozszalała się pod wieczór. To o niej cały czas mówiła Hania, że szuka zemsty i że nie wpuści nikogo obcego do swojego domu. Ale on przecież nie wszedł do willi ani niczego z niej nie wziął...

Co było później? Wyprawa nad jezioro Czartne... Olbrzymi dąb pamiętający czasy dawnych obrzędów, pozostałości cmentarza, uroczysko, na którym spalono ciało maga podejrzewanego o kontakty ze złymi mocami... Dziadek opowiadał, że umiał przenosić się w czasie i zginął, bo nie chciał swojej tajemnicy wyjawić innym ludziom. Natrafił potem na portret tego człowieka w starej, zniszczonej książce, gdy pomagał porządkować zbiory w szopie. Dziadek pokazał mu wówczas jeszcze inny, malowany farbami na desce wizerunek czarnoksiężnika.... W złączonych dłoniach trzymał kamień, z którego promieniowało czerwono-złote światło, a za jego plecami widoczne były słońce, planety, złote komety...

Nagle doznał olśnienia! Tak! Więc jednak Hania miała rację! Miał coś, co... nie należało do niego! Przecież wtedy, gdy byli na uroczysku, pod samotnym głazem znalazł kamyk, z którego wydobywał się czerwono-złoty blask!

Zeskoczył na podłogę i sięgnął ręką pod tapczan. Wyciągnął ubłocone traperki,  spodnie i skarpetki, spojrzał w głąb i przy samej ścianie dostrzegł coś jeszcze. Leżało zbyt daleko, by mógł to dostać ręką. Rozejrzał się po pokoju, złapał pompkę rowerową, wsadził ją pod tapczan i jednym ruchem zagarnął rzeczy do siebie...

To był właśnie ten skalny okruch znaleziony nad przeklętym jeziorem! Obok niego leżała szarobura mysz i dwa wielkie pająki. Martwe!

Wziął kamień do ręki i spojrzał na niego pod światło. Gładka powierzchnia, pocięta złoto-czerwonymi żyłkami, błyszczała w przyćmionym świetle. Położył go na podłodze. Wpatrywał się w niego i po chwili dostrzegł, jak kamyk rozjarzył się delikatnym światłem, które promieniując tworzyło wokół niego złocistą aureolę. Więc jednak, Hania miała rację...

Kuba poczuł, jak włosy na głowie jeżą mu się ze strachu. Zobaczył przed sobą wąską ścieżkę wśród gęstych, splątanych zarośli, po której stąpał i badał teren wykrywaczem metalu. Uszy uciskały mi wielkie słuchawki. Po chwili rozległy się w nich szepty... te same, które zawiodły go na skraj urwiska! Przed sobą na wyciągnięcie ręki ujrzał głaz pocięty tajemniczymi znakami... Coś kazało mu zbliżyć się i położyć na nim rękę. Skała była ciepła. Nagle rysunki, jakie ją pokrywały, zaczęły falować i zmieniać kształty, kamień rozpękł się i z powstałej szczeliny wypełzł wąż z ciemnym zygzakiem na grzbiecie. Uniósł trójkątną głowę i spojrzał prosto w oczy chłopca!

Jakub odskoczył w tył, potknął się i opadł na tapczan... Kamyk na podłodze pulsował złoto-czerwonym blaskiem! Wokół panowała taka cisza, że aż brzęczało w uszach. I w tej drżącej ciszy usłyszał cichy szept...

Przerażony wybiegł  na werandę i dopadł do dziadka.

– Co się stało?! – wykrzyknął dziadek widząc łzy w oczach malca.

– Dziadku, boję się – Kuba rozpłakał się na dobre.

– Już dobrze, cicho, nie ma się czego bać – mężczyzna przytulił chłopca. – Chyba znów masz gorączkę. Opowiedz mi wszystko spokojnie.

– Dziadku, zrobiłem coś złego – szlochał malec. – Ale ja tego nie chciałem... I boję się, że duchy będą się na mnie mścić...

– Ojojoj, ale się narobiło – próbował żartować dziadek.

– To wcale nie jest śmieszne! Ja się naprawdę boję!

– Rozumiem – odparł poważnie dziadek. – Spróbuj mi spokojnie opowiedzieć, co się wydarzyło. Od samego początku, okej? Muszę wiedzieć o wszystkim, inaczej nie będę mógł ci pomóc.

I Kuba powoli opowiedział całą historię. O wyprawie nad przeklęte jezioro, o znalezionym i potajemnie zabranym kamieniu, o duchu z Willi Jagody, o słowach Hani, o przywidzeniach i zjawach, które go nawiedzały.

Starszy pan słuchał w skupieniu. Od czasu do czasu zadawał pytania, gdy chciał dowiedzieć się czegoś więcej albo gdy opowieść chłopca stawała się zbyt chaotyczna. Kiedy Kuba skończył, zapadło milczenie.

– No i co mam zrobić? – spytał Kuba. Był pewien, że dziadek rozwiąże jego problem.

– Chyba naruszyliśmy panujący porządek – usłyszał w odpowiedzi. – Gdzie jest ten kamień?

– U mnie w pokoju.

– Weź go. I ubierz się tak, jak na wyprawę.

– Boję się tam wejść.

– Dobrze, pójdziemy razem.

Razem weszli do pokoju Kuby. Na podłodze przy tapczanie leżała szara gruda, obok trupy myszy i pająków. Dziadek schylił się i podniósł kamyk.

– To twoje zadania, Jakubie. Ty go zabrałeś i ty go musisz oddać.

Odłożył kamień na tapczan, schylił się i zebrał ciała martwych zwierząt.

– Ubieraj się, jedziemy.

– Gdzie?

– Na uroczysko nad jeziorem Czartne. Musisz oddać to, co nie należy do ciebie.

***

Jechali drogą prowadzącą do dawnej bazy archeologów. Dziadek, zwykle rozmowny i skory do żartów, tym razem milczał całą drogę.

Kuba wiedział, że musi zrobić coś, co zażegna obudzone zło i ufał, że dziadek mu w tym pomoże. Sam fakt, że jest tuż obok, dodawał otuchy, jednak niepewność tego, co się wkrótce wydarzy, budziła w nim nieopanowany strach. Rozglądał się z obawą po okolicy. Las, pogrążony w półmroku, nieruchomy i tajemniczy, potęgował grozę.

Dojechali do polany. Mężczyzna wyjął z bagażnika wypchany plecak i zarzucił go na ramiona. Nadal się nie odzywał. Jakub, onieśmielony jego milczeniem, bał się o cokolwiek zapytać, chociaż w głowie kotłowało mu się mnóstwo pytań.

Dalej poszli pieszo. Dziadek szybkim marszem, Kuba prawie biegnąc, żeby tylko nie zostać w tyle. Wkrótce dotarli do pagórka ze starym dębem i leżącym obok niego głazem. Kuba spojrzał na drzewo nie zwalniając kroku. Miał wrażenie, że dąb pochylił koronę w jego stronę. Szybko odwrócił głowę i chwycił dziadka za rękę powtarzając w myślach: „To mi się tylko zdawało, to mi się tylko zdawało”.

Zeszli ze wzgórza i skierowali się w stronę porośniętych zielskiem kurhanów. Minęli drzewo o pniu przepołowionym na dwie części i dotarli na miejsca, które natychmiast rozpoznał. Właśnie tutaj po raz pierwszy usłyszał głosy... To one doprowadziły go na skraj urwiska, skąd o mało nie spadł. Przeraził się, że zaraz znów się odezwą... Prawie przylgnął do dziadka i przyśpieszył kroku, aby oddalić się stamtąd jak najszybciej.

Wreszcie dotarli do celu. Stanęli na wprost szarego, porośniętego mchem i bluszczem głazu. Wokół panowała kompletna cisza.

– Czy to jest ta skała? – spytał dziadek.

Kuba kiwnął głową. Gardło miał tak ściśnięte, że nie mógł wydobyć z siebie głosu.

– Weź kamień w obie ręce i odłóż tam, skąd go wziąłeś – polecił.

Chłopiec sięgnął do kieszeni. Bał się spojrzeć na to, co trzymał w dłoni.

– Podejdź i odłóż. Opanuj strach – powtórzył dziadek.

Kuba powoli zbliżył się do głazu. Nogi miał tak ciężkie, jakby to one same były z kamienia, a każdy krok powodował coraz szybsze bicie serca. Zatrzymał się przed małym zagłębieniem, przykucnął i delikatnie położył na jego skraju trzymany w dłoniach kamień. Dopiero wtedy na niego spojrzał. Szary, owalny, o brzegach jakby otoczonych przez wodę, z delikatnymi czerwono-złotymi żyłkami oplatającymi całą powierzchnię... Czekał, aż rozjarzy się promieniującym z jego środka blaskiem...

Kamyk pozostał jednak szary i matowy. Głaz, oplatający go bluszcz, drzewa – trwały nieruchome. Nie działo się nic.

– Chodźmy, mamy jeszcze coś do zrobienia – usłyszał za sobą. Cofnął się kilka kroków, cały czas obserwując skałę. Wreszcie odwrócił się i podbiegł do dziadka.

– Wracamy na ranczo? – spytał z nadzieją w głosie.

– Nie. Idziemy pod święty dąb.

Dziadek ruszył naprzód, Kuba za nim. Cały czas myślał o tym, co dzieje się za jego plecami. Nie zatrzymując się spojrzał przez ramię do tyłu.

Skała wyglądała tak samo jak przedtem. I tak samo jak wtedy, gdy zobaczył ją po raz pierwszy.

***

Olbrzymi dąb rosnący na pagórku był widoczny z daleka, górował nad okolicą. Gdy pod nim stanęli, Kuba podniósł głowę i spojrzał w górę. Konary zasłaniały niebo rozpościerając nad stojącymi na ziemi ludźmi wielki parasol gałęzi i liści.

Dziadek zdjął plecak, wyjął z niego maczetę i podszedł do kępy uschniętych jałowców. Ściął ją, i jeszcze jedną, po czym przyciągnął gałęzie w pobliże płaskiego głazu leżącego pod dębem. Powoli łamał gałęzie i starannie układał z nich stos.

– Co chcesz zrobić? – zapytał Kuba.

– Trzeba odprawić dawne obrzędy. Skoro naruszyliśmy spokój duchów, należy je przeprosić i złożyć im ofiary. Tak, jak robiono dawniej.

Kubie przeleciał po plecach lodowaty dreszcz. Zmierzchało i robiło się coraz ciemniej. Chłopiec zaczął razem z dziadkiem układać gałęzie na ognisko, byle tylko być jak najbliżej mężczyzny.

– Wystarczy – powiedział dziadek, gdy sterta chrustu była już wystarczająco duża.

Wyjął zapalniczkę i podpalił susz. Płomyki szybko przenosiły się z jednej gałązki na drugą i wkrótce ogarnęły cały stos. Ogień trzaskał i strzelał coraz wyżej rozświetlając mrok. Wkrótce stali w jasnym, ciepłym, pachnącym żywicą kręgu, a unoszące się do góry gorące powietrze wprawiało w drżenie liście dębu. Drzewo, oświetlone od spodu, wydawało się wisieć w powietrzu, zupełnie jak wielki balon przytrzymywany linami. Wystarczy tylko przeciąć niewidzialne więzy, a uniesie się w górę i odleci...

Mężczyzna usiadł na ziemi i wpatrzył się w ognisko. Twarz mu poczerwieniała od ciepła, a on, mrużąc powieki, nie odrywał wzroku od ognia. Gdy przygasał, natychmiast dorzucał następne kawałki suszu.

Ogień miał w sobie hipnotyzującą siłę, która kazała się w niego wpatrywać mimo rażącego oczy blasku. Rozpalone węgielki migotały, ciągle zmieniając swój kształt i kolor, od żółtego przez pomarańczowy po czerwony. W nieustannym ruchu, ani przez chwilę nie pozostając w tym samym kształcie i barwie, pulsowały swoim życiem. Nawet wtedy, gdy Kubie udawało się oderwać wzrok od ogniska, wciąż widział przed oczami pałające ogniki.

Wreszcie ogień zaczął przygasać, zamieniając się w czerwony krąg żaru. Dziadek jeszcze raz dorzucił suchego jałowca i płomienie buchnęły z nową siłą. Sięgnął po plecak i wyjął jego zawartość: słomianego koguta, garść orzechów, pęki suszonych ziół, bochenek chleba, drewniany kubek, a obok niego dwie butelki – jedną z płynnym miodem, a drugą z wódką. Wyjął korek z butelki z miodem i po brzegi napełnił kubek złocistym płynem. Wstał i po kolei wrzucał w ogień koguta, orzechy, zioła i chleb. Płomienie skoczyły w górę podsycone nowym paliwem. Na końcu sięgnął po kubek z miodem i, obchodząc ognisty krąg dookoła, wlewał do niego zawartość naczynia. Zatrzymał się w miejscu, z którego ruszył i sięgnął po leżącą na ziemi butelkę z wódką. Nalał płynu do kubka i chlusnął nim  w ognisko. Ogień buchnął gwałtownie. Dziadek ponownie napełnił kubek i wylał trochę alkoholu na ziemię przed swoimi stopami. Odwrócił się i zrobił to samo za sobą, następnie rozlał płyn po swojej lewej i prawej stronie. Jeszcze raz napełnił kubek po brzegi. Podniósł go, umoczył w nim wargi, po czym cisnął go wraz z całą zawartością w ogień. Błękitne płomienie gwałtownie wystrzeliły w górę oświetlając stojące postaci.

– Wrzuć resztę jałowca – powiedział cicho.

Kuba włożył kolczaste gałązki w ogień. Na koniec zebrał nawet najdrobniejsze patyki i dorzucił ich całe naręcze. Usiadł na ziemi obok dziadka i wpatrywał się w gorejący krąg.

Po słomianym kogucie, pękach ziół, orzechach i drewnianym kubku nie pozostał najmniejszy ślad. Chleb zamienił się w zwęgloną, pokrytą popiołem bryłę. Płomienie zmniejszały się w miarę wypalania drewna, aż wreszcie pozostał tylko migocący krąg czerwonego żaru. W końcu i on zaczął czernieć i gasnąć.

Siedzieli i patrzyli na magiczną przemianę. Gdy ogień stał się już tylko popiołem, spod którego przebłyskiwały gdzieniegdzie drobiny żaru, mężczyzna podniósł się, odkorkował butelkę z miodem i wylał pozostałą zawartość w czarny krąg. Pogorzelisko parowało jeszcze przez chwilę, po czym zastygło zupełnie. Dziadek najpierw przesunął nad nim dłonie, potem zanurzył je w ciepłym popiele. Wstał i delikatnie otrzepał ręce. Podniósł parę leżących w pobliżu kamieni i przykrył nimi wygasłe ognisko.

– Połóż jeszcze kilka. Niech całkiem zakryją popiół – polecił.

Chłopiec dołożył kilkanaście skalnych odłamków aż utworzył niewielki kopiec. Stanął obok dziadka i przycisnął się do jego nogi. Za nic w świecie nie odszedłby teraz choćby o krok dalej.

Delikatne powiewy wiatru poruszyły gałęziami dębu. Odpowiedział mu szelest liści. Po chwili dołączył do niego szmer padającego deszczu. Na twarzach i rękach poczuli łagodne uderzenia ciepłych kropel. Wiatr znów zaszumiał w gałęziach drzew, a gdy ucichł, usłyszeli nad sobą łopot potężnych skrzydeł. Dziadek podniósł głowę i spojrzał w koronę starego dębu.

– Odchodzą – wyszeptał. – Już mogą powrócić.

Kuba z przerażenia zamknął oczy. Wcisnął buzię w dziadkowy brzuch i dłońmi zatkał uszy. Ledwo mógł oddychać, a serce waliło mu w piersiach jak oszalałe. Po chwili poczuł, jak dziadek delikatnie obejmuje jego ręce i odciąga je w bok.

– My też już możemy wracać – usłyszał jego głos.