Ewa Zienkiewicz

Dziewczyny, chłopaki

i skarb

Warszawa 2013

Spis treści

- Dedykacja

- Sierpień

- Wrzesień

- Październik

- Listopad

- Grudzień

- Styczeń

- Luty

- Marzec

- Kwiecień

- Maj

- Czerwiec

- Lipiec

- Sierpień

- Posłowie

- Przypisy

Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.

Okładka i opracowanie graficzne

Ewa Zienkiewicz

Opracowanie redakcyjne

Grażyna Ordęga

Wydanie II Poprawione

© Copyright Ewa Zienkiewicz

ISBN 978-83-937454-1-8

Skład wersji elektronicznej:

Virtualo Sp. z o.o.

Kaśka poszła do domu, a ja zajęta własnymi myślami, nucąc balladę Simona and Garfunkela i wymachując pustymi wiadrami, zbiegłam po schodach do piwnicy. Przez chwilę miałam wrażenie, że w głębi korytarza ktoś stoi. Ale kiedy przyjrzałam się dokładniej, nikogo tam nie zobaczyłam.

Korytarz piwniczny ciągnie się przez całą długość bloku. Parę lat temu wszystkie dzieciaki uganiały się po piwnicznych zakamarkach. Włamania do piwnic prawie się nie zdarzają, więc w jednych klatkach przezorni lokatorzy zamykają wejścia piwniczne na klucz, a w innych stoją otworem.

Otworzyłam komórkę wypełnioną węglem i drewnem. Załadowałam wiadra i zabrałam się do rąbania.

Przypomniałam sobie, jak kiedyś, tuż po przeprowadzce, rąbałam drewno. By nie pobrudzić włosów, naciągnęłam na głowę czapkę z daszkiem zwaną oprychówą. Rąbałam sobie w najlepsze, aż tu nagle ze słoikiem przetworów w ręku wyłoniła się z komórki pani doktor z drugiego piętra i przemówiła współczująco:

– Chłopcze, sam tak rąbiesz? Ojciec nie może ci pomóc?

A ja, żeby nie wpędzać pani doktor w jeszcze większe zakłopotanie, naśladując chłopaka, odburknęłam wymijająco, najniższym głosem, jaki mogłam z siebie wydobyć:

– A po co?

Roześmiałam się na to wspomnienie. Wystawiłam pełne wiadra i zamknęłam drzwi komórki na klucz.

I zaraz zaklęłam ze złością, bo zgasło światło.

Oczywiście w naszej komórce żarówka przepaliła się już dawno. Ale nie potrzebowałam jej, bo i tak rąbałam na korytarzu, korzystając z głównego oświetlenia. W środku na półce mam przygotowaną awaryjną świecę i zapałki. Teraz zapadły egipskie ciemności.

Poczułam się nieswojo. Dlaczego zrobiło się ciemno? Może zgasło światło w całym domu? A może tylko jedna żarówka na korytarzu piwnicznym? Wystarczy znaleźć inny kontakt i zagadka się rozwiąże.

Niepewnie, dotykając po omacku ścian, posuwałam się do przodu.

Nagle usłyszałam jakiś hałas. Jakby ktoś inny, szukając drogi w ciemności, zaczepił o coś.

Zastygłam w przerażeniu.

Uszy, penetrujące całą przestrzeń piwnicy, wyławiały najcichszy dźwięk. Zdaje się, że wychwyciłabym każdy szmer, nawet pisk i tupot niewidocznych myszy.

Usłyszałam przed sobą stąpanie. Ktoś powoli skradał się po schodach.

Ze strachu nie wiedziałam, co robić. Cofnęłam się pod komórkę. Stałam zdrętwiała i przerażona, starając się nie oddychać. Sekundy mijały powoli.

Przesuwał się w moim kierunku. Zdawało mi się, że znów usłyszałam z boku jakiś szmer. A potem jeszcze jakiś w odległym końcu korytarza.

Nie mogę tu zostać, pomyślałam. Muszę uciekać. Na zewnątrz, tam gdzie są ludzie. Spróbuję wydostać się innym wejściem. Po drugiej stronie znajdę jakiś działający kontakt.

Cicho zaczęłam posuwać się wzdłuż korytarza. Krok po kroku, stąpałam bezgłośnie, przesuwając dłonie po szorstkich cegłach ściany.

I nagle wyczułam pod palcami ciało człowieka. Materiał ubrania, ciepło skóry. Szarpnęłam się gwałtownie, ktoś próbował schwycić mnie za ramię. Jęknęłam z przerażenia i rzuciłam się do przodu.

– Aaa – usłyszałam przeraźliwy wrzask.

– Tadek? – spytałam, nie mogąc z radości uwierzyć własnym uszom.

– Kaja?

– Holender, światło zgasło. Ale mi napędziłeś stracha.

– Twoja babcia kazała mi przynieść wiadra.

Odetchnęłam z ulgą. Wszystko powróciło do normy.

– Wiesz, zdążyłam spocić się ze strachu przez tę sekundę – powiedziałam pojednawczo, żeby zbagatelizować kompromitację Tadzia. W uszach brzmiał mi jeszcze jego wrzask przerażenia. – Czy na klatce jest światło? – spytałam celowo zupełnie lekkim tomem.

– Jest.

– W takim razie pobiegnę i otworzę drzwi, żeby było jaśniej, a ty weź wiadra.

Tadek odtransportował węgiel na pierwsze piętro. Ale nie wszedł do mieszkania. Powiedział, że wrócił po Kaśkę, bo zapomniał kluczy od domu, a Kaśki już u nas nie zastał.

Myślę, że w rzeczywistości czuł się głupio i wolał zejść mi z oczu.

Wielkie mi wydarzenie, awaria światła w naszej klatce zdarza się co drugi miesiąc.

*

Błękitne niebo zachęcało do wstania z łóżka. Była niedziela. W dobrym humorze powitałam babcię i mamę. Podeszłam do okna w kuchni i popatrzyłam na tonący w bieli park rosyjskiego szpitala wojskowego. Barokowe posągi pomiędzy drzewami okryła śniegowa czapa.

Śnieg spadł dopiero po dziesiątym, ale silny mróz chwycił już na początku grudnia, a nawet może jeszcze pod koniec listopada.

Skamieniała ziemia nie dawała się ruszyć, więc poszukiwacze skarbu z kręgu Konrada musieli dać za wygraną. I dobrze. Pozostawia mi to trochę czasu na wymyślenie, w jaki sposób ochronić skarb dla Hanki. I dla mnie.

Idąc do Dominików, odczuwałam sporą tremę. Na początek zaplanowałam opowiedzieć wymyślona historyjkę tylko Maryli, ponieważ nie czułam się całkiem swobodnie przy Konradzie i jego kumplach.

– Słuchaj – zaczęłam prawie od drzwi pokoju, zaciskając pięści, żeby podkreślić napięcie i dodać sobie animuszu. – Proszę cię, tylko nie zdradź tego nikomu.

– No? – Maryla z zaciekawieniem nastawiła uszu.

– Tylko nie piśnij słowa nikomu, bardzo cię proszę, bo to cholerna tajemnica, dobra? – przeciągałam napięcie.

– Dobra. Będę milczeć jak grób – obiecała Maryla.

– Ten skarb wcale nie jest zakopany w Parku Olimpijskim – wyszeptałam, sama nie wiedząc jeszcze, w jakim nastroju kontynuować.

– A gdzie? – zapytała bez specjalnego zainteresowania. Nie była emocjonalnie związana z tematem.

– W Miejskim Parku Kolejowym – wymamrotałam przez zaciśnięte wargi.

– W Miejskim Parku Kolejowym? – Maryla popatrzyła na mnie z niesmakiem. W społeczności Bukowca Miejski Park Kolejowy nie cieszy się dobrą opinią. Znajduje się blisko dworca, na przeciwnym końcu miasta niż nasz park. Przychodzą tam na spacery pary, o których opowiada się potem z porozumiewawczym uśmiechem. Dziewczyny posądzone o przebywanie w tych okolicach mają od razu zszarganą reputację. Odwiedziłam Park Kolejowy tylko raz, ciekawa gorszącego miejsca. Zaledwie przebiegłam pośpiesznie przez główną alejkę. Do Bukowca przeprowadziłam się w wieku, w którym dziewczyna podlega już morderczym prawom społecznym zwanym opinią.

– W Miejskim Parku Kolejowym – jeszcze raz wymamrotałam przez zaciśnięte zęby. – Na obwodzie północno-północno-zachodniego odcinka okręgu o promieniu stu metrów, którego środek stanowi fontanna wybudowana na miejscu osiemnastowiecznej studni.

– Konrad! – zawołała Maryla w stronę pokoju brata. – Chodź posłuchać, co mówi Kaja. Te wasze informacje o Parku Olimpijskim są do bani.

Udawałam niezadowolenie, że Maryla tak od razu wszystko wygadała Konradowi. A przecież właśnie o to mi chodziło.

– Ale skąd ty to wszystko wiesz? – niedowierzająco i z umiarkowanym zainteresowaniem spytał Konrad.

– Chcesz usłyszeć prawdę? – roześmiałam się z lekceważącą ironią zachwycona niespodziewanym przypływem weny. – Z pierwszej ręki. Od młodych Rolewskich. To oni mają prawdziwą mapę. Dzięki fałszywym informacjom zrobili z ludzi idiotów. Odczekają trochę. A potem przekopią, niby tak od niechcenia, kawałek Parku Kolejowego i cap, zgarną cały mająteczek do wora, a jest tam tego, mówię ci… Zresztą teraz rodzice definitywnie zakazali Tadkowi zajmować się poszukiwaniami, bo trafił przez to na komisariat, a jego ojciec jest radnym miejskim i musi dbać o opinię.

– A co to za skarb i skąd się tam wziął? – rzucił, nadal od niechcenia Konrad.

– Słuchaj, ale nikomu ani słowa, bo wiesz, Rolewscy zaraz by się zorientowali, że wiesz ode mnie. Na początku Kaśka wypaplała babci na korepetycjach. Ale kiedy połapali się, że to się rozniesie, nabrali wody w usta. A ja zupełnie przypadkowo, dosłownie sekundę, widziałam ten ich plan i byłoby głupio … – jąkałam się z rozmysłem. – No więc, to skarb z czasów Wiosny Ludów.

– Z jakiej wiosny? – zdziwił się Konrad.

– Nie wiesz? Było o tym na historii, nawet w podstawówce – zmieniłam ton na dydaktyczny. – W Europie wybuchła Wiosna Ludów. Taka rewolucja w połowie dziewiętnastego wieku. Patriotyczne walki, chłopi, szlachta, wszyscy się prali nawzajem, i jak palili dwory, to arystokraci chowali majątki, gdzie popadło. A potem nie wszyscy przeżyli, gdzieś się pogubili, granice pozmieniali, a pieniążki zostały w ziemi i leżą tam do dzisiaj. Myślisz, że ta mapa jest jedyna? Są ich dziesiątki, rozsiane po całej Europie. Wszędzie są jakieś ślady, trzeba je tylko prawidłowo odczytać i fortuna twoja! – rozgrzewałam się coraz bardziej podczas tworzenia sensacyjnej fikcji literackiej.

– Ile tego może być na dzisiejsze pieniądze? – spytała Maryla takim tonem, jakby kalkulowała, czy jej starczy na telewizor.

– O ile mi wiadomo, mnóstwo – powiedziałam z przekonaniem.

W domu przy placu Wolności wiadomość została przyjęta z dużym zainteresowaniem. Narysowałam Park Kolejowy, fontannę, okrąg, północ, zachód. Wyliczyliśmy długość odcinka okręgu. Siedemdziesiąt osiem i pół metra. Mnóstwo roboty. Ale informacja była precyzyjna i wiadomo, czego się trzymać. To już nie głupie kopanie przypadkowych dołów w Parku Olimpijskim. Przedyskutowaliśmy plan działania z Dominikami. Potem przyszedł Rysiek, więc przedyskutowaliśmy jeszcze raz plan z Ryśkiem. Potem przyszedł Norbert, więc powtórzyliśmy wszystko od nowa, dodając kilka szczegółów. I jeszcze po razie, kiedy przyszli Sylwek, Mirek, a potem Jacek.

Jacek pojawił się w naszym towarzystwie dopiero w zeszłym roku szkolnym. Przeprowadził się z rodziną z Nowego Sącza. Najpierw tułał się bezpańsko, potem przylgnął do grupy przyjaciół Konrada. Mieszka z rodzicami i trójką młodszego rodzeństwa dwie ulice dalej. W takim samym nowym bloku, niezgrabnie wpasowanym pomiędzy stare kamieniczki, jak dom Dominików.

Na tle grupy wyróżnia się nieśmiałością i spokojem. Ciemnowłosy, drobnej budowy, najniższy z chłopców, zawsze miły dla wszystkich. A szczególnie grzeczny dla dziewczyn. Nie robi zamieszania wokół własnej osoby. Jednak w jego milczącej obecności wszyscy czują się jakoś lepiej.

– Placol, obudź się – wołamy, kiedy zamyślony z półuśmiechem na ustach siedzi gdzieś samotnie w kącie.

Podobno fantastycznie gra na gitarze. Nie jak Konrad i inni chłopcy, parę chwytów i w kółko to samo, ale tak naprawdę. Klasyczne utwory i przeboje. I umie śpiewać, zna słowa. Jednak nigdy nie daje się namówić na grę przy dziewczynach.

Obiecywałyśmy sobie, że w czasie tych wakacji już mu nie darujemy. Albo będzie grał i śpiewał, albo wynocha. Teraz jeszcze nie próbowałyśmy, bo mógłby się obrazić. Poza tym może jeśli znajdzie sobie dziewczynę, to skruszeje.

Poczułam się dowartościowana, kiedy Jacek z wielkim zainteresowaniem zaczął oglądać rysunek fragmentu Parku Kolejowego.

– Ciekawe – powiedział. – Wygląda bardzo wiarygodnie.

Aż poczerwieniałam z zadowolenia.

– O, takie rzeczy lubię – powiedział Rysiek. – Konkretne pieniądze do wzięcia przez gości z ikrą. A nie te wasze piramidy, kosmici i inne cuda niewidy.

– Piramidy prawdopodobnie stworzyła jednak cywilizacja starsza od egipskiej. Według najnowszych źródeł naukowych piramidy mają trzydzieści pięć tysięcy lat – rozpoczął wykład Konrad.

– Słuchaj, to było tak dawno, że dla mnie nie ma zupełnie znaczenia. A może po prostu coś nawaliło wielką kupę, która skamieniała? – zażartował prostacko Rysiek.

Konrad zaniemówił z oburzenia. Pokładałam się ze śmiechu.

Była to dobra historyjka do opowiedzenia u Ady. Po wyjściu od Dominików przeszłam przez plac Wolności. Potem przez jedną uliczkę biegnącą przez park, przez dwie kolejne i dotarłam do domu Ady. Mieszkają w nim trzy czy cztery rodziny, nigdy dokładnie nie sprawdziłam. Nie jest to rozbudowany dom jednorodzinny, tylko mała kamieniczka z wysokim dachem krytym czerwoną dachówką karpiówką. Stoi na nieogrodzonej działce otoczona starymi i wysokimi drzewami jak w parku.

Pokoje w mieszkaniu są duże. Dwa z nich łączą wytworne, przeszklone drzwi, duma rodziców Ady.

Zarówno rodzice Ady jak i Maryli należą do zasiedziałych i szacownych rodzin miasteczka. Wszystko w ich domach jest tradycyjne i właściwie dobrane. Zgodne z duchem czasu i zajmowaną pozycją społeczną. Wiedzą, jakie należy posiadać serwetki, ręczniki, obrusy, rękawice do gorących naczyń, formy do ciast, łazienkowe wieszaki i tak dalej. Dla mnie stanowią autorytet w dziedzinach, w których moja rodzina hołduje swobodzie i indywidualizmowi.

Ada ucieszyła się. Od soboty uzbierało się trochę spraw wymagających omówienia. Zaczęłam opowiadać o Ryśku, bo wiedziałam, że sprawię jej przyjemność.

Rodzice z młodszym bratem Ady wyszli na niedzielną wizytę do babci. Brat Ady, Maciek, ma piętnaście lat i chodzi do ostatniej klasy podstawówki. Kiedyś strasznie chciał dołączyć do paczki Konrada, ale dla chłopaków był za młody, o czym poinformowali go dość obcesowo. Przez krótki czas udawało mu się zwabiać ich do klubu, który zorganizował w piwnicy domu. Parę razy przyszli tam posłuchać muzyki, przykleili nawet kilka swoich plakatów z wymalowanymi portretami zespołów. Ale po dwóch miesiącach przerobili na klub pralnię w piwnicy Dominików i przestali przychodzić do Maćka. Teraz Maciek siedział w swoim klubie z kumplami z podstawówki i opowiadał im, jak było fajnie, kiedy przychodzili tu chłopaki z placu Wolności.

Rodzice Ady nie są towarzyscy i nie przepadają za wizytami jej przyjaciół. Teraz, pod ich nieobecność, mogłyśmy poruszać się po domu zupełnie swobodnie. Wybrałyśmy kuchnię. Ada zaparzyła kawę. W moim domu nie pija się kawy. Nikt też nie bierze leków na serce, wątrobę i nadciśnienie. Stąd połowa kultowych tematów rozmów rodzinnych jest mi obca.

Ada uwielbia piosenkę „Ground Control” Dawida Bowiego. Muszę jej ciągle słuchać.

Wymieniłyśmy kilka uwag na temat dziewczyn ze szkoły. Ada uważa, że Iśka Sawka jest najładniejszą dziewczyną w klasie. Ja jestem podobnego zdania, ale uważam, że ten typ urody nie przyciąga wzroku. Iśka ma bardzo regularne rysy i trochę niepokojący, drapieżny wyraz twarzy, być może z powodu lekko orlego nosa i cofniętych zębów. Oczywiście, zgrabna jest bezwzględnie.

Bardzo intrygująca wydaje mi się Julia. Ada nie zgadza się ze mną.

– A wiesz – powiedziała nagle Ada – że ciebie też kiedyś dziewczyny brały pod uwagę jako najładniejszą w klasie?

Byłam tak zaskoczona, że nawet nie wiedziałam, co odpowiedzieć.

– Niemożliwe, pewno po znajomości zgłosiłaś moją kandydaturę – zaśmiałam się głupio.

– Faktycznie. Ale i tak wybrano Iśkę Sawkę – podsumowała Ada.

Ada i inne koleżanki doceniają od czasu do czasu moją urodę. Na dowód wskazują tego czy tamtego, który się na mnie gapi. Nikt jednak nie widzi mnie w roli czyjejś dziewczyny.

– To może polecimy do Maryli – zaproponowała Ada.

– Muszę wracać do domu – powiedziałam. – Idź sama.

I poszłyśmy. Ja do siebie, a Ada do domu przy placu Wolności, gdzie jak zwykle dzieją się same ciekawe rzeczy.

Jednak tym razem ciekawsza rzecz wydarzyła się na moim osiedlu. I to w pobliżu naszego bloku.

Kiedy wróciłam, mama nakrzyczała na mnie, że włóczę się po nocy.

Właśnie zamierzałam wspomnieć o jej wieczornych powrotach z pracy do domu, gdy babcia wyskoczyła z rewelacją. Była milicja. Przepytywali wszystkich w całym bloku. Babcia nie wiedziała, czy zwykli dzielnicowi, czy jacyś detektywi i śledczy.

W każdym razie chodziło o to, że pod śniegiem znaleziono zwłoki jakiegoś faceta. Nie zamarzł. Ktoś go zastrzelił. Normalnie zastrzelił z broni palnej, tak jak na filmie kryminalnym.

Nie mogłam wręcz uwierzyć. Ktoś zabił człowieka, a potem zakopał go pod śniegiem tuż przy ścianie naszego budynku od strony budowy.

Brr, okropne.

Dobrze, że mnie nie było, kiedy go znaleźli, odetchnęłam z ulgą.

Szkoda, że mnie nie było.

Styczeń

Dom wczasowy, w którym zostali zakwaterowani uczestnicy obozu zimowego, prezentuje się bardzo malowniczo. Jest to eklektyczny pseudogotycki pałacyk. Ma wysoki dach kryty szarym łupkiem ułożonym w romby. Z dachu wystają fantazyjne wieżyczki i lukarny, a po bokach balkoniki i wykusze. Ściany są w kolorze seledynowym, a okna obramowane ozdobnymi opaskami, białymi jak gzymsy dzielące elewacje w poziomie.

Od razu pomyślałam, że profesor Rosatti mogłaby przepytać nas z nazw detali architektonicznych: „Proszę mi wskazać kartusz. A teraz tympanon. A jak się nazywa ta część fryzu?”

Wnętrza domu wczasowego nie nawiązują do wytwornego charakteru elewacji. Od pokoleń wykorzystywany na potrzeby turystów, wygląda w środku jak zaniedbany stary hotelik.

W recepcji wydzielonej w ciasnym holu pobraliśmy klucze. Z niepokojem w sercach, drewnianymi skrzypiącymi schodami ruszyliśmy na poszukiwanie przydzielonych pokoi.

Okazało się jednak, że nie jest źle. Obóz trwa tylko dziesięć dni, a już w pierwszym tygodniu czuję się w tym wiekowym hotelu całkowicie zadomowiona. Z radością przemierzam mroczne korytarzyki wyścielone wąskim, zakurzonym chodniczkiem w spłowiałe esy floresy. Nasz pokój wyłożony jest dostojną boazerią dębową pamiętającą świetniejsze czasy. Wkrótce i on dał się oswoić barwnym bałaganem porozrzucanych ubrań.

Z początku wydawało mi się, że pomysł zorganizowania zimowego obozu nad morzem to zupełny idiotyzm. Postanowiłam pojechać, ponieważ nigdy przedtem nie wyjeżdżałam z domu sama. Teraz dochodzę do wniosku, że wbrew wcześniejszym wyobrażeniom ferii zimowych wcale nie trzeba spędzać w górach. Zimą nad morzem też jest fajnie.

Wczasowe miasteczko, dotychczas prawie puste, teraz zapełniło się młodzieżą. Na nasz obóz przyjechali uczniowie z różnych miast. Zostałam zakwaterowana z dziewczynami z liceum w Bukowcu. Poza mną nikt z mojej szkoły nie trafił do naszego domu wczasowego.

A najśmieszniejsze, że dzielę pokój z Elką Zaniewską. W Bukowcu Elka mieszka w domku przy ulicy Kochanowskiego, niedaleko mojego bloku. Chodziłyśmy do tej samej klasy w szkole podstawowej. W pokoju mieszka z nami jeszcze jedna dziewczyna z ogólniaka, z pierwszej klasy. Ponieważ nie zmieściła się w pokoju ze swoimi koleżankami, wychodzi do nich na cały dzień. Do nas wraca tylko na noc, co trochę nam przeszkadza. Ale i tak zdążymy nagadać się wystarczająco dużo, by wieczorem nie wtajemniczać pierwszoklasistki w dorosłe tematy.

Zimowisko nie ma żadnych sztywnych ram organizacyjnych. Poza apelami co drugi dzień i spotkaniami z wychowawcami oraz posiłkami w uzdrowiskowej stołówce, uczestnikom pozostawia się mnóstwo wolnego czasu do dyspozycji. O co chodzi w tych apelach, chyba nigdy się nie dowiem. Staję zwykle w ostatnim rzędzie i ze względu na niewysoki wzrost nie widzę i nie słyszę, co się dzieje na środku sali. Podejrzewam, że przemawiają ludzie z kierownictwa obozu. Od najmłodszych lat nie znoszę nudy i nie lubię marnotrawienia czasu, a takie uczucia towarzyszą mi zawsze podczas rozwlekłych politycznych przemówień. Na szczęście nikt nie wymaga ode mnie żadnego zaangażowania i aktywności.

Większość dnia spędzamy z Elką, włócząc się po ośnieżonych uliczkach miasteczka i po plaży dziwnie zmienionej zimą.

Morze zamarzło. Po śniegu, białą warstwą pokrywającym lód, drepczą łabędzie i mewy, wyraźnie dając do zrozumienia, że oczekują na jedzenie.

Przynosimy im resztki ze śniadania. Łabędzie podbiegają niezgrabnie po kawałki chleba, próbując zdążyć przed mewami. Mewy morskie z bliska okazały się dużo większe, niż się powszechnie uważa. Są agresywne i przeraźliwie hałaśliwe. Ich ostre wrzaski rozdzierają białą ciszę zimy. Głośniejsze są tylko śmiechy i krzyki chłopaków i dziewczyn obrzucających się śnieżkami. Albo dzieciaków tarzających się na śniegu i próbujących wykorzystać na całkiem płaskiej plaży przywleczone sanki. Nieliczni wczasowicze przechadzają się parami. Zgorszonym spojrzeniem obrzucają szalejącą młodzież. Przecież właśnie dla świętego spokoju wybrali tę porę poza sezonem.

Wspinam się wysoko na wydmy, żeby zobaczyć morze. Jednak biała ośnieżona płaszczyzna rozciąga się nieskończenie daleko. Na linii horyzontu roztapia się w błękicie nieba.

Gdzie się podział odwieczny szum morskich fal uderzających spienionymi grzywami w piaszczysty brzeg?

Miasteczko, latem pełne tysięcy turystów w kolorowych strojach, zimą wydaje się opustoszałe.

Tylko jedna kawiarenka, jedna cukiernia i bar dworcowy są otwarte przez cały rok. Restauracji w rynku nie bierzemy pod uwagę.

Chodzimy na ciastka do cukierni, a potem na herbatę do kawiarni. Boimy się zamówić piwo czy kieliszek wina. Ktoś z kadry mógłby zobaczyć. Wystarczy, że współlokatorka-pierwszoklasistka przyłapała nas na paleniu papierosów w pokoju. Musiałyśmy długo wietrzyć, na wypadek gdyby poleciała naskarżyć któremuś z opiekunów. Podobno mogą za to usunąć z obozu i w dodatku zawiadomić szkołę.

Pewnego dnia strasznie zmarzłyśmy, spacerując po plaży. Nie było słońca i mróz dawał się we znaki. W cukierni stała długa kolejka, więc weszłyśmy do kawiarni z nadzieją na gorącą herbatę. Przez szybę wypatrzyłam wolny stolik. Jednak zanim zdjęłyśmy płaszcze w szatni, czterech miejscowych chłopaków rozsiadło się na upatrzonych przez nas miejscach. Co gorsza nie było wolnych krzeseł, poza dwoma przy sąsiednim stoliku. Siedziała tam pierwszoklasistka z naszego pokoju ze swoją koleżanką. Stałyśmy zdezorientowane na środku sali. Czułyśmy się głupio pod obstrzałem drwiących spojrzeń chłopaków, którzy zajęli nasze upragnione miejsca. W końcu dosiadłyśmy się do równie niechętnie nastawionych młodszych dziewczyn. Zamówiłyśmy herbatę i próbowałyśmy rozmawiać trochę między sobą, a trochę z tamtymi.

– A popatrz na blondynę – usłyszałam nagle głośną uwagę chuderlawego chłopaka ze szczerbą w miejscu prawej górnej dwójki. – Mogłaby się uczesać, kudły ma jak miotła.

Pierwszoklasistka zaczerwieniła się. Dziewczyny udawały, że nic nie słyszą.

– Jeszcze gorsza jest ta gruba w czerwonym swetrze – odpowiedział mu kolega, wyszczerzając krzywe żółte zęby i drapiąc się po pokrytych trądzikiem policzkach.

Dwaj pozostali, nie mniej paskudni z wyglądu, zachichotali rozbawieni.

Dziewczyny były przyzwyczajone, że chłopcy zawsze i wszędzie komentują bez zażenowania ich wygląd. Mimo to poczuły się upokorzone, że nie spełniają wymogów estetycznych lokalnych donżuanów. Rozmawiały niemrawo, udając przed sobą, że nic się nie dzieje. Tylko ja uważałam, że odwieczny podział ról, zapewniający nietykalność krytykującym facetom, należy w końcu zmienić. Nigdy nie słyszałam, żeby to dziewczyny głośno oceniały chłopaków.

Piłyśmy herbatę, płonąc rumieńcem od jej ciepła i od uwag rzucanych bez przerwy przez małolatów z sąsiedniego stolika. W końcu Elkę znudziła drętwa atmosferą. Ku zadowoleniu wszystkich zaproponowała jeszcze jedno podejście do cukierni.

Wstałyśmy i nagle poczułam nieodparty przymus zemsty. Zwróciłam się do koleżanek, wskazując głową w kierunku chłopaków.

– No, dziewczyny, którego wybieracie? – spytałam głośno. – Może tego prosiaczka w za ciasnym kubraczku w kolorze buraczka? A może pana z pudlem na głowie? A kolega w czerwoniutkiej koszuli to pewno ostatni raz oglądał się w lusterku przed Świętą Komunią, w drugiej klasie podstawówki? Wtedy był z niego śliczny synuś mamusi. I patrzcie, co mu się teraz porobiło. A może wybierzecie mistrza świata w gwizdaniu przez szparę w uzębieniu?

Najagresywniejszy krytyk oburzony zerwał się z miejsca. Jego koledzy patrzyli na mnie z wyrazem niedowierzania i bolesnego zranienia.

– No co? Płeć słabsza psychicznie? – zadrwiłam. – Przecież to tak fajnie komuś przygadać. Co, nie fajnie? Ja powiedziałam tylko jedno zdanie o każdym, a wy tu od godziny prawicie nam komplementy na całą kawiarnię. Prędko, chłopaki, biegiem do lustra, spojrzeć prawdzie w oczy. A nuż zdążycie jeszcze popracować trochę nad urodą, zanim turystki przyjadą. I ciszej z uwagami, bo na drugi raz usłyszycie więcej!

Elka, w pierwszej chwili zaskoczona, zaniosła się obraźliwym śmiechem. Pierwszoklasistki wstały, głośno odsuwając krzesła i tłumiąc chichot, triumfalnie opuściły salę kawiarni.

Na szczęście w cukierni było niewielu klientów. Kupiłyśmy dziesięć ciastek i wróciłyśmy do pensjonatu, by zjeść je w swoim pokoju. W kółko opowiadałyśmy sobie szeptem do późna w nocy, jakie miny mieli chłopaki z kawiarni. I jak to dobrze, że dostali nauczkę. I o innych podobnych przypadkach.

W hotelu chłopcy z zimowiska zajmują drugie piętro i pokoje na poddaszu. Pomimo codziennych spotkań na korytarzach i przy posiłkach nie nawiązałyśmy bliższych znajomości. Co nie zmienia faktu, że rozmawiamy o nich przez cały dzień.

Najlepszym sposobem, żeby zawrzeć znajomość, jest wspólne oglądanie telewizji w świetlicy. Jednak repertuar filmowy zniechęca mnie.

– Same filmy wojenne. To nie dla mnie.

– Przecież mówiłaś, że lubisz amerykańskie książki o drugiej wojnie światowej – zdziwiła się Elka.

– Amerykańskie książki opowiadają o dobrze odżywionym wojsku, które przyjechało powalczyć do obcych krajów – tłumaczyłam, jak zwykle zapalając się do tematu. – I nawet jak trafili do niewoli, była to ich życiowa przygoda. Czasami ostatnia w życiu. To jest uczciwe postawienie sprawy. A w Europie masz tę całą nędzę i cierpienie cywili, za które nikt nie daje medali.

– Nie rozumiem, o co ci chodzi, człowieku. Ja uwielbiam kampanie wrześniową, powstanie warszawskie, bombardowania, okupację, obozy koncentracyjne, zdobycie Berlina! – zawołała Elka z entuzjazmem.

– Kiedyś jedna pani opowiadała mi, co przeżyła podczas wojny jej matka – zaczęłam tłumaczyć mój punkt widzenia. – Żeby wyżebrać trochę mleka dla niedawno urodzonego synka, wymykała się z miejsca, gdzie byli przetrzymywani. Przebijała się przez posterunki strażników, choć mogli ją zastrzelić. Chodziła całe kilometry do wsi ustawicznie bombardowanymi drogami. Na poboczach leżały ciała zabitych. Sama była ledwie żywa z głodu, a dla swojego synka, żeby nie umarł, dzień w dzień przedzierała się do wsi. Istna rosyjska ruletka. Ale za takie prozaiczne rzeczy nie dają medali.

– Człowieku, medale dają żołnierzom za bohaterstwo.

– Sama widzisz. Medale nie dla nas. Właśnie dlatego wojna mnie nie podnieca. Mnie, jako kobiecie-cywilowi, z założenia nikt nie przyzna medalu. Ale jako ofierze działań wojennych, zabitej, okaleczonej, zgwałconej, upodlonej, okradzionej i zagłodzonej, przypadnie mi najgorsza i w dodatku niedoceniona rola w wojnie.

– Ja tam lubię filmy wojenne tak po prostu.

– Tylko te filmy nie są o kobietach. Z kim mam się identyfikować? Pokaż mi samolot albo czołg, do którego mnie przydzielą w razie wybuchu wojny, i którym wjadę do stolicy pokonanego wroga, a z zapartym tchem, jak każdy facet, będę śledzić szarże pancerne i naloty dywanowe. A ty co masz mi do pokazania? Nędzę, bezsilność i strach?

– Coś cię nie kumam – poddała się Elka. – W takim razie ja wyciągam grzałkę, a ty umyj szklanki. Zrobimy sobie herbatę i dla odmiany pogadamy.

Wyciągnęłam dwie paczki wafelków w czekoladzie przywiezione z domu.

– Wyobraź sobie, że mój ojciec rozmawiał z Gruberem o tym waszym zbiegłym nieboszczyku – rozpoczęła zachęcająco Elka.

Niedawno wyszło na jaw, że zastrzelony facet, znaleziony w zeszłym miesiącu pod naszym blokiem, był niebezpiecznym przestępcą zbiegłym z więzienia. Brał udział w napadach z bronią w ręku. Podobno specjalizował się w okradaniu jubilerów, sklepów z antykami i mieszkań bogatych ludzi. Pochodził z Gdańska i zapewne ukrywał się gdzieś w Bukowcu.

– W dodatku Gruber powiedział ojcu, że gdy go znaleźli, nie żył już od trzech dni. Zesztywniał pod śniegiem i gdyby nie cieć z budowy, leżałby tam na pewno do wiosny. A jeszcze w dodatku zastrzelili go gdzieś indziej, a potem wywlekli na śnieg.

– To znaczy, że było ich więcej?

– Nie wiem, człowieku. Tego nie powiedział. Ale taki bandyta ma pewnie wielu wrogów.

– Może przywieźli go z Gdańska i przypadkowo podrzucili pod nasz blok. Chyba nie zrzucili go z balkonu w naszym budynku?

– Nie. Podobno znaleźli ślady wskazujące, że wyrzucili go przez okienko z waszej piwnicy.

– To znaczy wypchnęli go przez okienko do góry i zostawili na dworze? Po co? I skąd wziął się w naszej piwnicy?

– Może ukrywał się u kogoś w waszym bloku i tam go dopadli inni bandyci. – Elka wzruszyła ramionami.

Myśl, że w naszym bloku może mieszkać jakiś zakamuflowany przestępca, nie dawała mi spokoju. Dotychczas zdawało mi się, że wiemy wszystko o naszych sąsiadach.

Zmieniłyśmy temat na przyjemniejszy.

Elka w podstawówce należała do drobniejszych dziewczyn, chociaż budowę miała całkiem kobiecą. Okrągłe biodra, spory biust. Nosiła na ogół, nie wiadomo czemu, białe koszule z aksamitką zawiązaną pod szyją i plisowane spódnice. Teraz, ubrana na sportowo, wygląda szczuplej. Jasne proste włosy wiąże w koński ogon, a plisowankę zastąpiła spodniami dzwonami z grubego sukna.

Nie ma jeszcze chłopaka i dużo opowiada mi o kolegach z klasy. Lubi przy tym trochę zmyślać. Taka już jest. Kiedyś zapewniała mnie, że ładna cerę zawdzięcza okładom z mleka. Jawna bzdura. Ja opowiadam jej o chłopakach z technikum. Niektórzy chodzili z nami do podstawówki. Jednak teraz nie przyjaźnię się z żadnym z nich.

Liceum Elki, zgodnie z jej opowieściami, słynie z wysokiego poziomu. Zresztą w Bukowcu jest tylko jedno. Szczególnie matematyczka stawia ogromne wymagania. Ale poloniści i chemicy też potrafią dać w kość.

Ja opowiadam o swoich nauczycielach. Głównie o przedmiotach zawodowych. O zbereźniku z budownictwa, o śmiesznej Rosatti z historii architektury, o ciągle spóźniającym się „Latającym Hobendrze” z projektowania architektonicznego.

W głębi duszy pogardzam licealistami. Mają osiemnaście lat, a nadal muszą uczyć się tego samego co w podstawówce. I tylko tego. Żadnych nowych przedmiotów. Przecież to oczywista strata czasu. Skończą szkołę w wieku dziewiętnastu lat i nie będą umieli niczego poza rozwiązywaniem zadań z matematyki i pisaniem wypracowań z polskiego. Dorośli ludzie bez żadnych umiejętności przydatnych w dorosłym życiu. Ja bym się chyba wstydziła.

Czasami widuję różne dowcipne hasła albo angielskie teksty wypisane na murach. Zastanawiam się, czyja to sprawka. Może właśnie tych z liceum? Wśród przyjaciół, jako osoba targana rozterkami egzystencjalnymi, stanowię wyjątek. Czyżby istniały jakieś grupy moich rówieśników reprezentujące znacznie wyższy poziom intelektualny? Nigdy ich nie spotkałam. Jednak nie mam wśród znajomych żadnych aktorów, naukowców czy pisarzy. Sami przeciętni zjadacze chleba. A przecież biblioteki i księgarnie pełne są książek. Ktoś je w końcu napisał.

Czy poznam kiedyś środowisko inne niż to, w którym żyłam dotychczas? A może jestem z zasady prowincjonalna? Nie jest sprawą przypadku, z kim się człowiek dogaduje. Swój ciągnie do swego. Tak naprawdę zawsze znajdujesz, czego szukasz. Tyle że ukrywasz przed sobą prawdę. Każdy jest twórcą bajki o samym sobie, kreuje rzeczywistość zgodną z aspiracjami.

Nie wyłączając mamy i babci. Nawet wiem, jak siebie postrzegają. Ciekawe, co ja zafałszowałam w wizerunku własnej osoby? A gdybym się dowiedziała, czy chciałabym się zmienić?

– Wiesz, moja mama uważa, że kobieta musi mieć fach w ręku, bo w razie czego, po rozwodzie, to ona zostaje z dziećmi i musi je utrzymać – powiedziałam, znów zmieniając temat

– Co ty? – zdziwiła się Elka – Przecież facet płaci alimenty. Musiałby. Na przykład gdyby moja mama rozwiodła się z ojcem. A mówię ci, czasami mam go już dość. Ciągle wtrąca się do wszystkiego. Charczy i prycha z rana przy umywalce. Mówię ci, niedobrze mi się robi, jak to słyszę.

Roześmiałam się.

– Ale ty jesteś dziecinna. Jak nie będzie chciał, to znajdzie sposób, żeby nie płacić. Dorośli, kiedy przestaje im na kimś zależeć, stają się tak wredni, że w życiu byś nie przypuszczała. W najdzikszych snach.

– Człowieku, nigdy nie myślałam o rozwodach. – Elka wzruszyła ramionami.

– To oczywiste – odpowiedziałam. – A ja na odwrót. Bez przerwy o nich myślę. Każdy jest ukształtowany przez warunki, w jakich wyrasta. Trzeba się pogodzić z moją obsesją i wykorzystać ją jak najpożyteczniej. Przemyślenia są bogactwem naturalnym, z którego robi się paliwo napędzające rozwój cywilizacji. Świat zmieniają ludzie z różnych powodów odbiegający od powszechnych norm społecznych. Nieprzystosowani, niepełnosprawni, nieakceptowani, nieślubni, niekochani, niekonwencjonalni i tak dalej. Gdyby wszyscy byli zadowoleni, nadal siedzielibyśmy na drzewach.

– Jasna anielka, skromna to ty nie jesteś. I co takiego już wymyśliłaś? – spytała z ciekawością Elka.

– Chciałabym, żeby kobiety, takie na przykład jak moja mama, mogły równie łatwo jak faceci wchodzić w nowe związki – odpowiedziałam. – Albo żeby samotne kobiety po pięćdziesiątce miały takie same szanse jak pięćdziesięcioletni faceci.

– Co za problem? Przecież w Polsce jest niewiele mniej mężczyzn niż kobiet, sprawdzałam w roczniku statystycznym! – prychnęła Elka z wyżyn pozycji ucznia prymusa.

– Masz absolutną rację. W tej sprawie powinna decydować matematyka i statystyka. Ale w rzeczywistości rządzi historia i tradycja.

– Da się coś zmienić?

– Na razie ciągle tylko diagnozują ten problem w książkach i filmach. Nikt jakoś nie ma odwagi wypisać recepty.

– A jaka jest twoja recepta?

– Członkowie grup dyskryminowanych kontrolują się, jak w tym piekle, w którym diabły nie muszą pilnować kotłów, bo nikt nikomu nie pozwoli wyleźć. A członkowie grup uprzywilejowanych na odwrót, są dla siebie wyrozumiali – rozpoczęłam wykład. – I widzisz, gdyby kobiety potrafiły być równie tolerancyjne dla kobiet, jak mężczyźni są tolerancyjni dla mężczyzn, już dawno mielibyśmy równouprawnienie. Reszta to tylko detale techniczne.

– Ale czy to aby na temat? Dla mnie brzmi niejasno.

– Absolutnie na temat. Mam nadzieję, że są na świecie dziewczyny, które z miejsca zrozumieją, o co mi chodzi.

– W takim razie w porządku – powiedziała Elka bez specjalnego zainteresowania. – Myślałam, że wymyśliłaś coś na mojego starego.

– Nie narzekaj, twój ojciec jest w porządku. Dba o was, fajnie wygląda i jest szychą w urzędzie.

– No właśnie – potwierdziła Elka. – I dlatego wiecznie wraca na rauszu po różnych naradach i konferencjach. A potem z rana ma kaca, charczy, prycha i zrzędzi. Masz szczęście, że nie musisz tego słuchać. Obrzydził mi wszystkich facetów, człowieku!

– No nie bądź dziecinna – oburzyłam się. – Każdy dorosły charczy. A jak moja mama ziewa? „Uaaa”, na cały głos. Przez całe rano. Też mnie szlag trafia. Ale to nie powód do rozwodu. Wszyscy rodzice mają jakieś wady. I czepiają się. A moja babcia to istny strażnik więzienny. Straszną mam dyscyplinę w domu. Ciągle muszę kłamać, żeby coś zrobić po swojemu. W ogóle nie można się z nimi dogadać. Tylko ucz się i ucz się.

– Ja się z mamą dogaduję. Luśka też. Mama jest w porządku. Dobrze pamięta, jak sama chodziła do szkoły, człowieku. Zresztą ja jestem najlepszą uczennicą w klasie, więc nie może narzekać – powiedziała Elka z dumą.

Poczułam się w obowiązku wystąpić w obronie mojej rodziny.

– Ja też mam z nimi wspólne tematy – oznajmiłam. – Rozmawiamy głównie o książkach. Mama lubi takie dla dzieci i młodzieży. Mówi, że wykreowany tam świat to jej azyl w ponurej rzeczywistości. Babcia lubi dyskutować o charakterach książkowych bohaterów, a najbardziej o najtrudniejszych problemach ludzkości. Wiesz, wojny, polityka, rasizm, dyskryminacja. I uważa, że ludzkość to najgorsza swołocz we wszechświecie.

– Naprawdę? – zdziwiła się Elka.

Dni mijają szybko i wydaje się, że nic nie zmieni spokojnego i jednostajnego sposobu spędzania czasu dzielonego pomiędzy obozowe spotkania, ośnieżoną plażę, kawiarnię i hotel. Zastanawiam się, czy znalazłabym tu inne towarzystwo, gdybym nie mieszkała w pokoju z Elką. Może tak, a może nie. Chyba lepiej mieć od razu kogoś znajomego. Z drugiej strony, jeśli nikogo nie znasz, to musisz zawrzeć nowe znajomości. Poznajesz ludzi.

Zabrałam ze sobą parę książek. Jestem uzależniona od stałego pochłaniania słowa pisanego. Czytam dwie, trzy książki tygodniowo. Żałuję, że nie mogę podyskutować z Elką na temat książkowych bohaterów. Ostatnio dochodzę do wniosku, że w ogóle trudno jest znaleźć kogoś, z kim można pogadać o postaciach literackich jak o żywych ludziach. Zawsze tak rozmawiamy w rodzinie. W rezultacie postaci wymyślone przez pisarzy są dla nas nie mniej realne niż sąsiedzi czy znajomi.

Elka uwielbia grać w szachy. Namówiła mnie na parę partyjek, ale nie była zadowolona z efektów. Zdaniem Elki gram jak idiota. Jeśli nawet zaczynam wygrywać, tak się tym zwycięstwem stresuję, że po chwili znów popełniam głupie błędy, jeszcze bardziej irytując Elkę. W końcu zaczęła grać sama ze sobą i rozwiązywać zadania szachowe. To ostatnie nawet mnie zainteresowało. Jednak Elka powiedziała, że nie będzie siedzieć i patrzeć, jak ktoś traci czas na kretyńskie posunięcia, człowieku. Od tego czasu spędzamy wieczory każda w swoim łóżku – ona rozwiązuje zadania szachowe, ja czytam.

*

Tymczasem los zgotował mi niespodziankę. Nieoczekiwanie w drugiej połowie turnusu poznałam chłopaka. Zupełnie prawdziwego i w dodatku moim zdaniem bardzo przystojnego i inteligentnego.

Stało się to na dyskotece. Ta dyskoteka utrwaliła się w mojej pamięci jako pewnego rodzaju memento na całe życie. I to zanim jeszcze Cyprian pojawił się na scenie wydarzeń.

Razem z Elką poszłyśmy na dyskotekę zorganizowaną dla naszego zimowiska i zaproszonych gości. Po godzinie Elka wymówiła się bólem głowy i wróciła do hotelu.

Ponieważ muzyka nadawała się do tańczenia solo, z zadowoleniem pląsałam, wierzgałam, skakałam i kołysałam się w tłumie innych tancerzy. Czerpałam przyjemność z uczestnictwa we wspólnej zabawie i okazji do wyładowania energii.

Taniec w moim wykonaniu wymagał głębokiej koncentracji i sporego wysiłku fizycznego.

W pewnej chwili muzyka zamilkła i rozległ się głośny gong poprzedzający utwór „ Mother” Johna Lennona.

Słyszałam tę piosenkę po raz pierwszy w życiu. Kołysałam się w ekstazie. Upojona muzyką, dałam się zaskoczyć. W następnym utworze, bez uprzedzenia, rytm uspokoił się, zwiastując jednoznacznie taniec w parach. Zawsze w takich sytuacjach miałam opracowaną drogę odwrotu. Dyskretne wycofanie się na zawczasu upatrzone pozycje.

Tym razem stało się inaczej. Dosłownie na moich oczach ludzie dobrali się w pary i zaczęli tańczyć. I choć było ze czterysta osób, a chłopaków połowa, to ja stałam na środku sali całkiem sama. Ta chwila trwała i trwała w nieskończoność. W rzeczywistości zapewne kilka sekund. Ale dla mnie czas się rozciągnął i zamarł w bezruchu. I zrozumiałam teraz i na zawsze, że nawet pośród tysięcy ludzi można nie znaleźć nikogo dla siebie.

W końcu ogarnęłam sytuację i ruszyłam zdecydowanie w kierunku grupy stojącej przy stolikach w rogu sali. I właśnie wtedy zaczepił mnie Cyprian.

Trudno mi było uwierzyć, że ten chłopak prosi mnie do tańca. Był świetny. Wyższy od Pola o parę centymetrów, z jasnymi lekko kręconymi włosami, ubrany na sportowo, uśmiechnięty przyjaźnie, trochę nieśmiało.

Boże, pomyślałam. W życiu bym sobie takiego nie wymarzyła. Prędzej już ten skarb.

Tańczyłam w milczeniu, odbudowując siły nadszarpnięte po upadku w otchłań upokorzenia. Skomplikowane kroki taneczne powoli przywróciły mnie do rzeczywistości. Generalnie, poza jeden na jeden, wszystkie inne były dla mnie zbyt skomplikowane.

– Czemu tak się miotasz? – spytałam chłopaka, unosząc brew z pełnym wyższości wyrazem rozbawienia.

Dalsza rozmowa przebiegała w podobnym tonie. Usiłowałam wiernie naśladować styl Marleny Dietrich. Nie liczyłam na więcej niż jeden taniec i starałam się maksymalnie wykorzystać każdą sekundę.

Kiedy muzyka ucichła, wróciliśmy razem na krzesła, gdzie rozsiedli się koledzy Cypriana. Nie bardzo wiedziałam, co mam teraz zrobić. Żeby znów nie sprowokować losu, postanowiłam pożegnać się i wyjść.

Pochyliłam się nad siedzącym na krześle Cyprianem i uśmiechając się ironicznie, poklepałam go po policzku.

– No to bywaj, dziecino – powiedziałam i odeszłam.

Wrażenie było piorunujące.

Kto by przewidział, że ten gest tak się spodoba Cyprianowi i jego kolegom? Pobiegł za mną i ściągnął z powrotem na parkiet.

Tańczyliśmy do końca dyskoteki.

Teraz spotykamy się na spacerach, w których uczestniczy też Elka Zaniewska. Ten udział w spacerach należy się jej z racji dzielenia ze mną pokoju. Poza tym chodziłyśmy przecież razem do podstawówki.

Czas płynie nam dużo przyjemniej, a dni wydają się barwniejsze na tle cichej bieli zimy. Czujemy się prawie tak jak latem, kiedy wokół panuje wakacyjna wrzawa. Wszyscy wybierają się na plażę ze swoimi bandami i spędzają całe dnie w wygrzebanych w piachu grajdołach.

Na spotkanie z Cyprianem musimy czasami urwać się z apelu lub pogadanek z wychowawcami. Nadaje to pobytowi na zimowisku prawdziwego posmaku przygody. Jego nie wiąże żadna dyscyplina. Z grupą przyjaciół zatrzymał się na prywatnej kwaterze, załatwionej po znajomości w domku stojącym bliżej morza.

Tak więc od kilku dni spacerujemy w trójkę po zaśnieżonej i zamarzniętej plaży. Rozmawiamy o najróżniejszych życiowych problemach i zwykłych błahostkach, jak to bywa podczas niezobowiązujących damsko-męskich flirtów.

Między innymi już na początku pojawiła się sprawa mojego imienia. Przedstawiłam się imieniem Pola. W imię sentymentu i z potrzeby wprowadzenia w wielki świat pseudonimu twórczego. A tymczasem okazało się, że nie przemyślałam sprawy do końca.

– Pola to zdrobnienie od Apolonii? – spytał Cyprian.

– No wiesz! – oburzyłam się. – Apolonia, jak jakaś omszała ciotka-klotka?!

– A Pola Negri? Naprawdę nazywała się Apolonia Chałupiec – upierał się.

– Prawda, człowieku – potwierdziła zdradziecko Elka.

Zmieszałam się. Rzeczywiście Pola wyglądało na zdrobnienie.

– Pola, to Pola i tyle – powiedziałam zdecydowanie.

– Nieważne – poddał się. – Ja nazywam się Cyprian, więc pasuje do Apolonii. Cyprian i Apolonia. Staromodni oboje… – zaczął, naśladując styl bajarza.

Spojrzałam na niego z uznaniem.

– Podobasz mi się, człowieku – powiedziałam. – Masz klasę.

Zarumienił się.

– Thank you very much for your kindness. – Skłonił się, usiłując ukryć zakłopotanie. – Uczysz się angielskiego?

– Niestety nie. Chodzę do budowlanki. Tam jest tylko rosyjski – powiedziałam, zdając sobie sprawę, że to żadne usprawiedliwienie.

– Żałuj. Ja zacząłem dopiero w zeszłym roku. To ostatnio moje hobby. Angielski mnie pasjonuje. Powala mnie poezja idiomu! – wykrzyknął.

– Co to jest poezja idiomu? – spytałam. Coś mi się obiło kiedyś o uszy, ale nigdy nie znalazło zastosowania w życiu codziennym. No to zapomniałam. Normalnie nigdy nie przyznałabym się chłopakowi, że czegoś nie wiem. Tym razem zapragnęłam dać mu okazję do popisania się wiedzą.

– To takie swoiste wyrażenie językowe, którego nie da się przetłumaczyć dosłownie – wyjaśnił.

Hm, zamyśliłam się. Ten nieznany mi idiom jest impulsem napędzającym jego hobby.

– Może to coś takiego jak asumpt? – spytałam.

– Hm. – Teraz Cyprian zamilkł na moment. – Myślę, że tak – powiedział po chwili.

Tajemnicą zostanie, czy nie znał znaczenia słowa asumpt, czy chciał być miły.

Czasami rozmowa schodzi na politykę. Jak zwykle przypominają mi się wtedy relatywistyczne poglądy babci.

– W czasie wojny z człowieka wyłażą najgorsze instynkty. I jeszcze racjonalizuje swoją postawę koniecznością dziejową. Perfidia – powiedziałam.

Lubię takie tematy, więc jak zwykle zacietrzewiłam się.

– Nie denerwuj się tak bardzo. Teraz ludzie zmądrzeli i wojny nie będzie – uspokajała z przekonaniem Elka.

– Akurat, przeczytaj byle jaką gazetę, popatrz na dziennik. Chiny, Algieria, Korea, Wietnam. Przecież wszędzie jest pełno opisów dokonywanych co sekunda zbrodni, tortur i przemocy wobec dzieci, kobiet i wszystkich bezbronnych. Od końca drugiej wojny światowej zawsze gdzieś na świecie toczy się jakaś lokalna wojna. Gdzieś ten statystyczny milion czy pół rocznie zostaje zamordowany, sorry, teraz się mówi wyeliminowany. Zgadza się?

Cyprian, którego interesowały współczesne konflikty zbrojne, z powagą przytaknął. Elka kręciła głową, wyrażając wątpliwości.

– Takie są moje poglądy, bo jestem pacyfistą – powiedziałam, rozładowując nastrój.

– Pacyfistką – poprawił Cyprian.

– Znałam jednego pacyfistę. Chodził z nami do pierwszej klasy – przypomniała sobie Elka. – Nie zdał z polskiego i z chemii.

– I pewno został terrorystą? – spytał Cyprian.

– Albo dokumentalistą – podrzuciłam.

I tak jest codziennie. Ciągłe uganianie się po śniegu, poważne dyskusje, zaczepki, prowokacje i wspólne żarty z siebie nawzajem. Od czasu do czasu przypadkowe zetknięcie rąk. Spontaniczne objęcie wpół w dowód uznania za dobry dowcip, jakieś ukradkowe spojrzenie spod rzęs albo chwila nagłego milczenia. Właściwie nic nie zostało powiedziane, ale pierwszy raz w życiu mam wrażenie wzajemności. Fantastyczne, pełne niedowierzania uczucie, że interesuje się mną chłopak, którego uważam za naprawdę atrakcyjnego i inteligentnego.

Aż wreszcie nadszedł ostatni dzień zimowiska. Z braku doświadczenia nie wiem, czy powinniśmy wymienić adresy. Może ta znajomość nie jest jeszcze wystarczająco zobowiązująca? Czy nasze spotkania są dla Cypriana randkami, czy tylko zabijaniem czasu na nudnych zimowych wakacjach? I najważniejsze, czy moje odczucie, że mu się podobam, jest prawdziwe? Wszystko miało się wyjaśnić wieczorem, na ostatniej, pożegnalnej dyskotece.

– Mogę na dyskotekę wpaść z kumplami? – spytał, kiedy ze smutkiem w sercu przemierzaliśmy po raz ostatni plażę.

Podejrzewałam, że czuł się dowartościowany możliwością ułatwienia starszym kolegom wejścia na naszą dyskotekę.

Pamiętałam ich z pierwszej dyskoteki. W szczególności najstarszego, prawie dorosłego, zblazowanego bruneta w jaskrawej koszuli w tygrysie wzory. Sprawiał wrażenie przywódcy. Z pobłażaniem przyglądał się zabawie małolatów. Widocznie nie dostrzegał wokół godnego siebie towarzystwa.

Pożegnalna dyskoteka miała charakter karnawałowy, należało się przebrać. Jakie przebranie można wymyślić, gdy ma się ciuchy na dziesięciodniowy pobyt? Wpadłam na pomysł, z którego byłam bardzo zadowolona. Przebiorę się za hipiskę-pacyfistkę. Z ręcznika pozostawionego przez letnich wczasowiczów zrobię poncho. Ubranie pokryję kontestatorskimi hasłami. Nie namaluję liter, lecz wytnę je z pokolorowanego brystolu i naszyję.

Elka Zaniewska wybrała bardziej konwencjonalną opcję. Zwiąże włosy w kitki i narysuje sobie piegi na nosie i policzkach.

Miałam w pogardzie kitki i piegi i w ogóle proste rozwiązania. Prawdę mówiąc, nawet mi do głowy nie przyszło, żeby rozwiązywać problemy w najprostszy sposób. Skuteczność najtańszym kosztem stanowi przedmiot podziwu po fakcie, ale nie odnajdywałam jej pośród moich wrodzonych cech. Pełna optymizmu w ferworze przygotowań układałam punkt po punkcie harmonogram działania.

Najpierw musiałam umyć włosy i wysuszyć je w specjalny sposób, żeby uzyskać właściwą hipisowską fryzurę. Łazienki na piętrach były oblężone, więc poprosiłam recepcjonistkę o klucz do łazienki dla personelu.

Ta łazienka zachowała zapewne swój pierwotny przedwojenny wygląd. Stojąca na postumencie wanna była monumentalna i zapuszczona. Wyglądała jak marmurowa, tylko że z wiekiem poszarzała i zmatowiała. Nadawałaby się do horroru o nawiedzanym zamczysku. Nie zachęcała do kąpieli, ale prysznic działał i to wystarczyło.

Jedną ze ścian łazienki zajmowało ogromne lustro.

Rozebrałam się. Na krawędzi wanny ustawiłam szampon i mydło. Zanim weszłam do przepaścistego wnętrza, zerknęłam w stronę lustra wiszącego na przeciwległej ścianie i zamarłam. To, co ujrzałam, wydało mi się tak nieprawdopodobne, że wpatrywałam się przez chwilę, nie mogąc uwierzyć własnym oczom. Jednak nie było wątpliwości. Miałam przed sobą gołą mnie. W domu, na drzwiach niewielkiego przedpokoju, też wisiało duże lustro i nieraz oglądałam się nago. Jednak w bladym świetle z odległości dziesięciu metrów moja postać przedstawiała się zupełnie inaczej.

– No nie, do cholery – powiedziałam oburzona. – Przecież wszyscy wiemy, jak wygląda goła kobieta. – A co to jest? – spytałam, przyglądając się sobie uważnie.

Odwróciłam wzrok w inną stronę. I znów szybko spojrzałam w lustro w nadziei, że zastanę tam spodziewany obraz. Typowe kształty kobiece, wcięcie w pasie, krągłe biodra, pełne pośladki, wiolonczela, klepsydra i tak dalej. To, co pokazują na każdym zdjęciu, obrazie czy szkicu przedstawiającym kobietę.

Niestety przed sobą widziałam zupełnie inną rzeczywistość.

Kiedy minął pierwszy szok, starałam się jakoś zracjonalizować fakty. Znaleźć jakieś wytłumaczenie. Odniesienie w literaturze, w sztuce czy naturze.

– No jasne – powiedziałam do siebie uspokajającym tonem. – Reliefy egipskie. Wąskie biodra, ramiona i klatka piersiowa niczym boki trójkąta. Typowy kanon postaci. Chyba nie asyryjski? – spytałam z obawą. – Nie, nie – zapewniłam samą siebie. – Egipski.

Wciąż rozmyślając o swojej figurze, umyłam głowę, wysuszyłam włosy i wplotłam w nie ozdobne drobiazgi pożyczone w różnych miejscach. Niestety właśnie dzisiaj włosy nie miały swojego najlepszego dnia. Ułożyły się, tak jak im było wygodnie, lekceważąc moje wysiłki. Kolejne rozczarowanie zepsuło mi radosny nastrój.

Ręcznik z dziurą wyciętą na głowę przypominał starą szmatę do podłogi. Litery haseł, w pośpiechu przyszyte do spodni, nie były czytelne. Prawdę mówiąc, w ogóle nie wyglądały jak litery, najwyżej jak jakieś farfocle. Mój nastrój balansował pomiędzy wściekłością a rozpaczą.

Ubrałam się w sporządzony z wielkim mozołem strój. Przejrzałam się w podręcznym lusterku i popatrzyłam z zazdrością na malującą rzęsy i podśpiewującą niefrasobliwie Elkę Zaniewską. Do kucyków ozdobionych kokardą i piegów narysowanych ołówkiem do oczu dodała wiszący na sznurku smoczek. Przygotowała ten strój w piętnaście minut.

Czułam się okropnie. Wstydziłam się wyjść na korytarz, a co dopiero pójść na dyskotekę do budynku po drugiej stronie ulicy.

Niestety jutro o dwunastej uczestnicy zimowiska rozjadą się do domów. Cyprian z kolegami również wróci do Poznania. Poza dzisiejszym wieczorem nie będzie innej okazji na pożegnanie i wymianę adresów. Miałabym szanse po powrocie z zimowiska dostawać prawdziwe listy, tak jak inne koleżanki. Z drugiej strony wiedziałam, że wyglądam fatalnie i panicznie bałam się rozczarowania Cypriana na mój widok. Już teraz czułam, jakie to będzie przykre. Szczególnie że prawdopodobnie nigdy więcej się nie zobaczymy. A jedyne, co na zawsze zachowam w pamięci, to jego rozczarowanie i niechęć do mnie.

Ponura i targana sprzecznymi uczuciami poszłam jednak na dyskotekę.

Zabawa rozpoczynała się od korowodu utworzonego przez uczestników zimowiska. Trzymaliśmy się za ręce w przypadkowych parach i krążyliśmy po obwodzie sali przy dźwiękach muzyki. Zrobiłam jedno okrążenie. Po chwili zobaczyłam grupę chłopaków z Poznania, a wśród nich wyróżniającą się wysoką postać Cypriana. Pomachał w moim kierunku.

Gnębiona kompleksami nie podniosłam wzroku. Nie odwróciłam głowy, nie dałam żadnego znaku, że go dostrzegam czy rozpoznaję.

Przy kolejnym okrążeniu Cyprian ruszył w moją stronę. Nadal nie podnosząc wzroku, minęłam go obojętnie, przesuwając się z korowodem tancerzy.

Przyciągał mnie jak magnes. A jednocześnie czułam, że tylko jakaś ogromna siła, siła nieosiągalnie potężna zdołałaby unieść moją głowę, bym mogła spojrzeć mu w oczy. Tak strasznie pragnęłam podejść. Tak intensywnie błagałam go w myślach, żeby to on podszedł, w ogóle nie zauważając mojego idiotycznego wyglądu.

Moja pozorna obojętność, może nawet odczytana jako sygnał do zerwania znajomości, wywołała drwiny wśród przyjaciół Cypriana. Kątem oka dostrzegłam, jak szturchali go ze śmiechem. Kiedy po raz dziesiąty w tanecznych podskokach obojętnie minęłam grupę chłopaków stojących już przy wyjściu, sprawa została przesądzona.

Może wredny brunet w tygrysiej koszuli znów nie znalazł godnej siebie tancerki, a może zawiedziony Cyprian dał znak do odejścia. Nigdy się tego nie dowiem. Odprowadzani tęsknym i rozpaczliwym spojrzeniem chłopcy opuścili salę, by już nigdy więcej nie pojawić się w moim życiu.

Zostałam na dyskotece, mając nadzieję, że może jednak Cyprian wróci. Czas mijał w pustce. Wszystko wydawało się beznadziejne. Tańczyłam, nie widząc sensu w tej czynności. Wciąż obserwowałam wejście. Nikt nie przyszedł.

– A co się stało z Cyprianem? – spytała Elka Zaniewska, kiedy po powrocie szykowałyśmy się do snu. – Widziałam go z kolegami na początku dyskoteki.

– Nie wiem, poszli gdzieś indziej. – Machnęłam ręką, udając lekceważenie.

– Wiesz – powiedziała znacząco Elka – nie chciałam ci tego wcześniej mówić, ale w tym stroju nie wyglądałaś najlepiej.

*

Następnego dnia przygotowania do odjazdu oraz podróż pociągiem trochę zagłuszyły moją rozpacz. W kółko rozpamiętywałam własną nieudolność i brak ogłady towarzyskiej. Nie byłam jeszcze w stanie ocenić, czy Cyprian zastąpi Pola w moich myślach. Teraz wydawało się, że tak. Tęsknota za rzeczywistym, naprawdę zainteresowanym mną chłopakiem, mogła wygrać z rutynową tęsknotą za nieosiągalnym ideałem.

Wysiadłyśmy z Elką na dworcu w Bukowcu. Tu nie spadło tak dużo śniegu jak nad morzem. Na jezdniach, gdzie śnieg rozjeździły koła samochodów, prześwitywały czarne smugi asfaltu. Nie miałam ciężkiego bagażu. Jedna duża torba podróżna wypchana ubraniami nie sprawiała kłopotów. Szkoda mi było od razu wracać do domu. Rodzinne powitania mamy i babci zakłóciłyby nastrój zimowiska wciąż trwający w mojej duszy.

Przepełniona emocjami postanowiłam przed powrotem do domu wstąpić do Maryli. Może coś jej opowiem. A może nie.

U Maryli zastałam całe towarzystwo w komplecie. Była też Ada z bratem i koleżanką mieszkającą po sąsiedzku. Gośka, choć o ponad rok młodsza, należała do dziewczyn mile widzianych w towarzystwie z racji bujnych kształtów i prowokacyjnego zachowania wobec chłopaków. Ada czasami wściekała się na nią, mówiąc, że Gośka się narzuca. Głównie gdy droczyła się z Ryśkiem, którego Ada zarezerwowała dla siebie.

W czasie ferii zimowych pewne sprawy posunęły się do przodu. Nawet na pierwszy rzut oka widać było, że Maryla, mierzwiąc czuprynę Norberta, dotyka go gestem poufalszym niż dwa tygodnie temu. Rysiek, jak zwykle łapiąc Adę za pięty, robi to z dumnym uśmiechem właściciela. Nawet Gośka, rzucając powłóczyste spojrzenia w stronę Konrada, najwyraźniej oczekiwała jakiejś sekretnej odpowiedzi. A półuśmiechy innych chłopaków wskazywały na to, że wszystko widzą, notują i nic nie umknie ich uwadze.

Ja również miałam za sobą nowe dla mnie doświadczenia bliskiego kontaktu z chłopakiem. Dlatego teraz zupełnie innymi oczami patrzyłam na zachowanie przyjaciół.

Sama zdziwiłam się swoją reakcją na widok dłoni Maryli leżącej na ramieniu Norberta. Wiedziałam, że ta dłoń pod cienkim materiałem koszuli wyczuwa ciepło jego ciała. Tak jak moje palce czuły ciepło ramienia Cypriana, kiedy tańczyliśmy razem. Odbierałam ciężar rzucanego przez Gośkę spojrzenia zderzającego się ze spojrzeniem Konrada, kiedy ich oczy spotykały się. Wychwytywałam niby przypadkowe zachwiania Ryśka potykającego się o stopy, kolana i biodra Ady. Na wskroś widziałam mowę ich ciał, z której nawet nie zdawali sobie sprawy.

Nie miałam żadnych szans zamienić jednego słowa z Adą czy z Marylą na temat zimowiska. Posiedziałam chwilę i pożegnałam się, przypominając im o rozpoczęciu kolejnego roku życia szkolnego. Obiecałyśmy sobie spotkać się w pociągu. Koniecznie musiałyśmy przedyskutować kilka spraw.

Ruszyłam do domu, po raz pierwszy nie wypatrując na ulicach Pola.

Za to ledwie przeszłam przez plac Wolności, zostałam zauważona przez Zenka, psa pani Zubielowej. Zenek penetrował właśnie otoczenie kosza na śmieci przy budynku poczty. Wstrzemięźliwie dał do zrozumienia, że rozpoznaje sąsiadkę, uprzejmie kiwając ogonem. Zamyślił się na chwilę, rozważając, czy spotkanie może mieć jakiś istotny wpływ na jego wieczorne plany. Widać uznał, że nie. Wydał jazgotliwy dźwięk, jakby nagle przypomniał sobie o czymś i rzucił się w pogoń za straconym czasem. Sadził długimi susami, a uszy łopotały mu na wietrze. Dotarł do zbiegu Kościelnej i Parkowej, po czym rozpłynął się w mroku powoli ogarniającym miasto.

Samotnie przemierzałam ulice oświetlone latarniami. W myślach wciąż prowadziłam rozmowy z Cyprianem.

Wiodłam bezgłośny dialog, tłumacząc mu swoje zachowanie, atakując go za brak inwencji. Przepraszałam, dziękowałam, obwiniałam, zapraszałam, żegnałam, obrażałam.

Pochłonięta zagmatwanymi myślami, nawet nie zauważyłam, jak upłynęła mi droga do domu. Wchodząc na schody, dostrzegłam biel koperty prześwitującą przez otwory w skrzynce listowej. Wiedziona przeczuciem podważyłam drzwiczki pilniczkiem do paznokci i wyciągnęłam list adresowany do mnie.

Przez ułamek sekundy pomyślałam, że może jakimś cudem to od Cypriana. Głupie marzenie.

Ale i tak list należało otworzyć przed wejściem do mieszkania. Musiałabym tłumaczyć, że korespondencja jest adresowana do mnie, od kogo, co to takiego, o czym, dlaczego, a najlepiej daj przeczytać. Dorośli i ich bezinteresowne wścibstwo.

Otworzyłam kopertę. W środku była jakby świąteczna pocztówka, ręcznie malowana kredkami na brystolu. Jolly Roger, duża piracka flaga z trupią czaszką i skrzyżowanymi piszczelami, powiewająca zamiast gwiazdy na czubku malutkiej choinki. A do tej czaszki przystawiony był pistolet. Z tłumikiem.

Zmięłam kopertę w kulkę i schowałam do kieszeni. Stałam tak z kartką w dłoni, zastanawiając się nad jej ukrytym sensem, kiedy nagle ktoś zaczął cicho schodzić z naszego piętra.

Przemknęło mi przez myśl, że to mama zaczaiła się, żeby sprawdzić, kto grzebie w skrzynce. Mama wszystkich sąsiadów podejrzewa o różne ciemne sprawki.

Poczułam się przyłapana na gorącym uczynku. Dla ukrycia dowodu przestępstwa, wiedziona jakimś bezmyślnym impulsem, wrzuciłam kartkę do eleganckiej, złoto-zielonej skrzynki listowej wiszącej na drzwiach mieszkania pana Pszczelarza.

Tymczasem, o dziwo, na schodach pojawił się Danek Raniewski, były mąż Helgi. Facet na oko trzydziestoparoletni, zwykle zadbany bywalec kawiarń, ale dzisiaj jakby zaniepokojony czy skonsternowany. Nawet przykrótka modna skórzana kurtka z kołnierzem z misia i eleganckie kozaczki na obcasach nie zdołały zatrzeć wrażenia niepewności, którym emanował. Danek znany jest powszechnie jako czarna owca w rodzinie ojca Hanki Kowalewskiej, drobny oszust i kombinator.

Na mój widok zawahał się i przystanął, jakby nie mógł się zdecydować, czy zejść niżej, czy wejść wyżej. Potem zrobił w tył zwrot i pogalopował po schodach na górę z powrotem do Kowalewskich.

Dziwnie to jakoś wyglądało. Pomyślałam o skarbie. Aha, tacy na kilometr wywęszą interes. Odnalazł się mąż marnotrawny, jak tylko poczuł kasę.

Babcia i mama zupełnie nie zdawały sobie sprawy, że błądziłam myślami daleko stąd, słuchając ich radosnych powitań. Przyjęły za dobrą monetę pojawienie się powłoki cielesnej swojego ukochanego dziecka.

Ucieszyły się ogromnie i od razu zagoniły mnie do stołu, zachęcając do jedzenia i opowieści.

Musiałam przede wszystkim opowiedzieć, gdzie mieszkałam, gdzie spałam i co jadłam. I o innych mało ważnych rzeczach, które, nie wiadomo czemu, zawsze tak bardzo interesują rodziców.

Potem babcia zdała sprawozdanie z postępów w sprawie poszukiwania skarbu Piotra Villagnona.

Dobry humor babci wynikał z faktu, że mama wreszcie przyniosła przedwojenną mapę. Ledwie zdążyłam zjeść, babcia rozwinęła starą, opisaną gotykiem odbitkę światłokopii. Uznała za konieczne przekalkowanie fragmentu terenu obejmującego powierzchnię Parku Olimpijskiego i przyległych okolic. Mapa musiała zawierać dane pomocne do lokalizacji skarbu.

Babcia miała przeczucie, że w trakcie odtwarzania starej mapy pojawi się w naszych umysłach jakieś transcendentalne powinowactwo historyczno-terytorialne. Na przykład w postaci wizji, która podsunie cenną wskazówkę.

Cenną nie dla nas, tylko dla Hanki, którą babcia wyraźnie zamierzała wspierać w poszukiwaniach.

Zresztą zdążyła już pokazać jej mapę.

Mama nieraz skarżyła się na chorobliwy altruizm babci, szczególnie dokuczliwy w czasach wojny. Babcia była skłonna oddać biednym ostatnią koszulę. Swoją i mamy.

– Popatrz, tu jest zaznaczony cmentarz. Zapewne przyszpitalny – dzieliła się wynikami badań i przemyśleń. – Ten teren odpada, dokładnie przekopany i zniwelowany w dwudziestym wieku. A tutaj widać obiekty gospodarcze, obecnie nieistniejące, ale na pewno dokładnie sprawdzone jeszcze w trakcie użytkowania. Więc to możemy sobie darować. Doskonała mapa, ułatwi nam eliminację obszarów niewartych zainteresowania.

Zmęczona podróżą, do jedenastej siedziałam nad deską kreślarską, przerysowując na kalkę mapę własności wykonaną na podkładzie geodezyjnym z 1929 roku. Zadanie bardzo ciekawe, ale wolałabym wykorzystać ostatnie godziny ostatniego dnia wolności jakoś inaczej.

Jednak babcia wydała niepodlegający dyskusji rozkaz. Wiedziała, że kiedy rozpocznie się nauka, mogę odwlekać skopiowanie planu, wykręcając się zadanymi lekcjami. A mapę należało niepostrzeżenie i jak najprędzej zwrócić do archiwum urzędu.

Zanim przed snem przygotowałam rzeczy na jutro, zrobiło się już bardzo późno. Dużo później niż zwykle. Jednak babcia, zadowolona z pozyskania własnej mapy, nie poganiała mnie tym razem.

Siedząc wieczorem na brzegu łóżka, znów wracałam myślami do fatalnego zakończenia znajomości z Cyprianem.

– Analizując swoje możliwości – powiedziałam, zwracając się ku szafie wypełnionej rzędami wiernych słuchaczy – z całą świadomością mogę stwierdzić, że zdana sama na siebie nie mam żadnych szans na znalezienie chłopaka. Dlatego – kontynuowałam po krótkiej przerwie – muszę zacząć oswajać się z samotnością. Żeby nie dać się zaskoczyć w przyszłości. Po prostu ustalmy, że nigdy nie wyjdę za mąż i już.

Decyzja o odważnym zmierzeniu się z konsekwencjami popełnionego błędu podniosła mnie trochę na duchu. Było, nie było, jest to postawa aktywna, pozwalająca z odkrytą przyłbicą bronić swojej pozycji. Ukojona zasnęłam i śniłam o samotnej podróży na Księżyc.

Kac moralny spowodowany bezsensownym zachowaniem na dyskotece utrzymywał się jeszcze przez wiele dni. Z czasem zmienił się w wyrzuty sumienia. A jeszcze później w sentymentalne wspomnienie.

Czułam, że podobne rozczarowania, wynikające z braku wiary w swoją wartość jako partnerki, będą jeszcze nie raz moim udziałem.

Czy istnieje jakiś racjonalny, osiągalny przeze mnie sposób, żeby wymienić tych wszystkich wydumanych rycerzy na jednego zwykłego chłopaka?