Nie ma w powieści nic gorszego od powielanych stereotypów. Chodzi tu o budowę fabuły i charakterystyki postaci. Stereotypowość to pułapka dla pisarza. Bardzo łatwo w nią wpaść niedoświadczonym twórcom. Stereotypowości, tak jak i sztampy należy bezwzględnie unikać. Z drugiej jednak strony warto także spróbować świadomie z nich korzystać. Każdy z nas kieruje się w myśleniu i postrzeganiu świata stereotypami, które ułatwiają ocenę zjawisk. Pisarz także może podsuwać czytelnikom gotowe wzorce.

Stereotyp nie może być składnikiem sztuki ambitnej. Jego właściwości wyzyskują produkcja masowa i kultura popularna. Stereotyp traci tu swoją pasywność, staje się agresywny, zaborczy. Ogranicza swobodę umieszczania znaków w nowych kontekstach, wymusza użycie innych stereotypów, aby zachować jedność i iluzję prawdopodobieństwa kreowanego świata.

Sztuka popularna musi maskować swoją technologie używania stereotypów. Odbiorca chce być bowiem przekonany, że otrzymuje dzieło oryginalne i cenne.

Metody przesłaniania pustki stereotypów:

- duże ich nagromadzenie

- wielość odmian i wariantów

- błyskotliwa ekwilibrystyka

- zmiany ornamentacji i drugorzędnych elementy przy zachowaniu samego trzonu stereotypu.

Istnieją precyzyjnie określone reguły gry komunikacyjnej, prawidła i formuły gwarantujące odbiorcy określony typ przeżyć, satysfakcji i doznań estetycznych. Czytelnik dzięki temu szybko nawiązuje kontakt z tekstem, powraca do świata znanego i już oswojonego. Nieoczekiwane innowacje (wyjście poza stereotyp) są odbierane jako błędy warsztatowe.

Regułom podlegają: gatunek, tytuł, treść, bohater, język, stylistyka itd.

Stereotyp to uproszczony obraz postaci lub problemu, ułożony z cech, które w danym środowisku uważa się za typowe, charakterystyczne.

Te gotowe szablony pojęciowe są nad wyraz wygodne - zwalniają  z obowiązku indywidualnego rozpatrywania i oceniania zjawisk. W razie potrzeby wystarczy sięgnąć po odpowiedni szablon i skomplikowana rzeczywistość staje się prosta. Świat wg stereotypów jest zafałszowany, ale atrakcyjnie prosty.

Stereotypy pomagają oswajać to, co dziwne i nienaturalne. Stereotypy podpowiadają, że lekarz to człowiek w białym fartuchu, który nosi na szyi stetoskop i zwraca się do pacjentów w 1 osobie liczby mnogiej: "Jak się dziś czujemy?" , że fryzjer to natura gadatliwa, detektyw ma problemy z alkoholem i byłą żoną, a Japończyk to pracowita mrówka na wakacjach zajmująca się robieniem zdjęć wszystkiemu, co się rusza.

Oswajając to, co dziwne stereotypy  stanowią więc przeciwieństwo literatury, która ma właśnie "udziwniać"  to, co pozornie oswojone.

Pisarz powinien być naturalnym wrogiem stereotypów, a przy tym ich znawcą. Ich znajomość pozwala bowiem świadomie kształtować reakcje emocjonalne i osądy czytelnika, który także w jakimś stopniu kieruje się nimi w ocenie zjawisk.

Podważanie przez pisarza stereotypów każe czytelnikowi  zrewidować jego poglądy, a przy tym  pozwala na zapamiętanie stworzonego świata. Literatura popularna nie może łamać schematów, gdyż to mogłoby ją dyskwalifikować w oczach odbiorców.

Najgorsza sytuacja zdarza się wtedy, gdy autor powieści popularnej posługuje się stereotypami, przyjmując je za własne, oryginalne pomysły.

Więcej: Praktyczny Kurs Pisarstwa